Bánh đậu xanh Hội An: Vị ngọt thanh tao gói trọn hồn phố Hội

Bánh đậu xanh Hội An là một loại bánh ngọt truyền thống của vùng Quảng Nam, đặc biệt gắn liền với phố cổ Hội An. Đây là món bánh được làm thủ công từ đậu xanh nguyên chất, kết hợp với đường và các nguyên liệu tự nhiên khác, tạo nên lớp vỏ giòn tan bên ngoài và nhân bên trong có thể là chay (ngọt) hoặc mặn (thịt). Bánh thường có hình vuông hoặc chữ nhật nhỏ gọn, dễ bảo quản và mang theo, phù hợp làm quà biếu.

Không giống như bánh đậu xanh ở các vùng khác như Hải Dương (mềm mịn và ngọt đậm), phiên bản Hội An nổi bật với độ giòn, thơm lừng từ đậu xanh rang và nhân thịt heo béo ngậy. Đây là món ăn vặt lý tưởng khi nhâm nhi cùng trà xanh, giúp cân bằng vị giác và mang lại cảm giác thư thái. Theo ghi chép lịch sử, bánh từng được xem là "ngon nhất" ở phố Hội từ thế kỷ 19.

Nghề làm bánh đậu xanh Hội An có lịch sử lâu đời, xuất hiện trước thế kỷ 18 tại vùng đất Quảng Nam – Đà Nẵng. Theo các tài liệu lịch sử, loại bánh này từng được cư dân địa phương dùng để tiến vua, chứng tỏ giá trị văn hóa và chất lượng vượt trội của nó. Trong cuốn "Đại Nam Nhất thống chí" của triều Nguyễn, bánh đậu xanh Hội An được ca ngợi là "ngon nhất" so với các vùng khác.

Bánh là dấu ấn của ẩm thực truyền thống xứ Quảng, nơi mà các món ăn luôn gắn bó với thiên nhiên và lao động thủ công. Hội An, với vị trí ven sông Thu Bồn và gần biển, cung cấp nguyên liệu dồi dào như đậu xanh được trồng trên đất phù sa màu mỡ, mang tinh túy từ nắng gió biển cả. Loại bánh này không chỉ là thức quà hàng ngày mà còn xuất hiện trong các dịp lễ Tết, cúng giỗ, thể hiện sự tinh tế và hiếu khách của người dân phố Hội. Ngày nay, bánh đậu xanh vẫn được lưu giữ như một di sản ẩm thực, góp phần quảng bá hình ảnh Hội An – Di sản Văn hóa Thế giới.

Sức hút của bánh đậu xanh Hội An nằm ở sự chọn lọc kỹ lưỡng nguyên liệu tự nhiên, đảm bảo độ tinh khiết và hương vị nguyên bản. Các thành phần chính bao gồm:

• Đậu xanh: Phải chọn loại hạt nhỏ, đều, ruột vàng óng để tạo lớp vỏ giòn tan và thơm lừng. Đậu được trồng tại địa phương, hấp thụ tinh hoa từ đất phù sa sông Thu Bồn và gió biển, mang vị bùi tự nhiên không lẫn vào đâu.
• Đường: Sử dụng đường kính trắng tinh khiết, giúp bánh có vị ngọt thanh chứ không gắt. Tỷ lệ đường được điều chỉnh chính xác để tránh bánh bị khô hoặc ướt.
• Mỡ lợn (cho nhân mặn): Mỡ heo tươi được rán vừa lửa, tạo độ ngậy và thơm mà không khét. Đây là yếu tố đặc trưng của phiên bản nhân thịt, kết hợp mặn ngọt hài hòa.
• Tinh dầu hoa bưởi hoặc hương liệu tự nhiên: Thêm chút tinh dầu từ hoa bưởi để tăng hương thơm quyến rũ, giúp bánh giữ mùi lâu hơn mà không dùng chất bảo quản hóa học.

Những nguyên liệu này không chỉ đảm bảo an toàn sức khỏe mà còn mang giá trị bền vững, hỗ trợ nông dân địa phương. So với các loại bánh công nghiệp, nguyên liệu thủ công của Hội An giúp bánh giàu dinh dưỡng.

Quy trình làm bánh đậu xanh Hội An hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm truyền đời. Dưới đây là các bước chính, dựa trên phương pháp truyền thống:

• Chuẩn bị đậu xanh: Chọn đậu hạt nhỏ, cà vỏ, ngâm nước rồi đãi sạch trước khi luộc chín trên bếp lửa. Sau đó, nghiền nhuyễn thành bột mịn.
• Nấu đường và trộn bột: Nấu đường thành siro, trộn dần với bột đậu xanh để đạt độ ẩm vừa phải. Không được để bột quá khô hoặc ướt, vì sẽ ảnh hưởng đến độ kết dính. Ủ bột qua đêm để khô ráo hơn.
• Làm nhân (nếu nhân mặn): Rán mỡ heo vừa lửa để giữ mùi thơm, tránh khét hoặc non. Trộn mỡ với các gia vị đơn giản như muối, đường để tạo nhân thịt béo ngậy.
• Đóng khuôn và nướng/sấy: Đổ bột vào khuôn, thêm nhân ở giữa, ép chặt rồi nướng hoặc sấy ở nhiệt độ thấp để bánh giòn mà không mất dinh dưỡng. Quá trình này mất hàng giờ, đòi hỏi theo dõi liên tục.

Quy trình này giữ nguyên "vị xưa" nhờ không dùng máy móc hiện đại, giúp bánh giữ được độ giòn tự nhiên và hương thơm lâu dài. Nếu bạn muốn thử làm tại nhà, hãy chú ý tỷ lệ 1:1 giữa đậu xanh và đường để tránh thất bại.

Bánh đậu xanh Hội An chinh phục thực khách bằng vị ngọt thanh tao, không ngấy. Lớp vỏ ngoài giòn tan, bùi bùi từ đậu xanh rang, tan ngay trong miệng. Nhân bên trong – nếu là nhân thịt thì bánh mang vị mặn ngọt hài hòa, kết hợp mỡ heo ngậy thơm, tạo sự cân bằng hoàn hảo. Hương hoa bưởi thoang thoảng làm món bánh thêm phần quyến rũ, gợi nhớ về những con phố cổ yên bình.

So với các loại bánh đậu xanh khác, phiên bản Hội An ít ngọt hơn, giàu dinh dưỡng từ đậu xanh (hỗ trợ tiêu hóa, tốt cho tim mạch) và phù hợp với mọi lứa tuổi. Ăn kèm trà xanh hoặc cà phê, bánh sẽ tăng thêm phần thú vị, mang lại cảm giác thư giãn như đang dạo bước ở phố Hội.

Để mua bánh đậu xanh Hội An chuẩn vị, hãy ưu tiên các lò bánh gia truyền tại phố cổ. Dưới đây là top địa chỉ uy tín, dựa trên đánh giá từ du khách và người dân địa phương:

• Lò bánh Bà Trinh: 33 Lê Lợi, Phường Minh An, Hội An
• Nghĩa Ảnh: 68 Lê Lợi, Old Town, Hội An
• Bánh đậu xanh Bà Bông: 195 Nguyễn Chí Thanh, Cẩm Hà, Hội An

Khi mua, hãy chọn bánh mới làm, kiểm tra hạn sử dụng và tránh hàng trôi nổi. Nếu du lịch Hội An, ghé các cửa hàng này để thử miễn phí và mua về làm quà. Giá trung bình 80.000 VNĐ/kg, tùy loại.

Bánh đậu xanh Hội An khép lại hành trình khám phá ẩm thực phố Hội bằng một dư vị nhẹ nhàng nhưng khó quên. Không phô trương, không nồng đậm, vị ngọt thanh của bánh như chính tinh thần ẩm thực Hội An – chậm rãi, tinh tế và giàu chiều sâu văn hóa. Giữa muôn vàn đặc sản, miếng bánh nhỏ bé ấy vẫn đủ sức lưu lại trong ký ức du khách như một phần hồn cốt của phố cổ, thích hợp để thưởng thức, để nhớ và để mang về làm quà. Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá Hội An trọn vẹn hơn, đừng quên tham khảo thêm các kinh nghiệm du lịch, ăn uống và điểm đến hữu ích tại sovaba.travel để hành trình trở nên tròn đầy và đáng nhớ hơn.