Bánh thuẫn Hội An: Thức quà dân dã mang cả tấm lòng người xứ Quảng

Bánh thuẫn, hay còn gọi là bánh thửng theo cách phát âm địa phương, có nguồn gốc từ vùng Quảng Nam – Bình Định, miền Trung Việt Nam. Theo các tài liệu lịch sử và chia sẻ từ người dân địa phương, món bánh này xuất hiện từ thời xa xưa, gắn liền với đời sống nông thôn và các dịp lễ Tết. Tên gọi "thuẫn" bắt nguồn từ hình dáng khuôn bánh giống như chiếc khiên (thuẫn) trong thời cổ, được đúc bằng gang với các ô hình bầu dục hoặc hoa mai. 

Trong ẩm thực Hội An, bánh thuẫn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Nó tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng, vì khi nướng, bánh nở bung như hoa mai – loài hoa biểu tượng cho mùa xuân và tài lộc. Người xứ Quảng thường làm bánh thuẫn để dâng cúng tổ tiên hoặc biếu tặng bạn bè, thể hiện tấm lòng chân chất, mộc mạc. Không chỉ là thức quà dân dã, bánh thuẫn còn gợi ký ức tuổi thơ, gắn bó với những buổi quây quần bên bếp lửa hồng. So với bánh bông lan hiện đại, bánh thuẫn Hội An giữ nguyên giá trị truyền thống, sử dụng nguyên liệu tự nhiên, góp phần bảo tồn di sản ẩm thực UNESCO của phố cổ Hội An.

Để làm bánh thuẫn Hội An chuẩn vị, bạn cần nguyên liệu đơn giản nhưng phải chọn loại tươi ngon để đảm bảo bánh nở xốp và thơm lừng. Nguyên liệu chính bao gồm:

• Bột: Thường dùng bột mì đa dụng hoặc bột bình tinh (lấy từ củ bình tinh, một loại củ địa phương), khoảng 250g cho 5 quả trứng. Bột bình tinh giúp bánh dai dai, giòn hơn.
• Trứng: 5 quả trứng vịt hoặc trứng gà tươi, tạo độ bông xốp và mùi thơm đặc trưng.
• Đường: 250g đường trắng hoặc đường cát, đánh tan với trứng để tạo vị ngọt dịu.
• Gia vị: Một chút vani, bột nở, muối, chanh (để khử tanh trứng), và gừng tươi giã nhuyễn để thêm hương vị ấm áp.
• Khác: Có thể thêm dừa nạo hoặc mạch nha để tăng độ bùi.

Cách làm bánh thuẫn Hội An truyền thống đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo, thường mất 1-2 giờ chuẩn bị và nướng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:

• Chuẩn bị hỗn hợp: Đánh tan trứng với đường bằng máy đánh trứng hoặc tay đến khi bông mịn, chuyển màu trắng kem (khoảng 15-20 phút). Thêm vani, muối, chanh và gừng giã nhuyễn vào đánh tiếp.
• Trộn bột: Rây bột mì hoặc bột bình tinh vào hỗn hợp trứng, trộn nhẹ tay theo chiều kim đồng hồ để tránh bột bị chai. Thêm bột nở để bánh nở bung.
• Nướng bánh: Sử dụng khuôn gang truyền thống (8-16 ô), quét dầu ăn hoặc mỡ để chống dính. Đổ bột vào 2/3 khuôn. Nướng trên bếp củi là ngon nhất, vì lửa đều giúp bánh chín vàng giòn. Nếu dùng lò nướng, đặt ở 180°C trong 15-20 phút.
• Hoàn tất: Bánh chín khi mặt trên nở xòe, vàng ruộm. Để nguội trên giá lưới để giữ độ giòn.

Lưu ý: Phiên bản miền Trung là nướng, khác với miền Tây là hấp. Để bánh không tanh mùi trứng, đánh trứng thật kỹ và thêm chanh.

Để tận hưởng trọn vẹn hương vị bánh thuẫn Hội An, hãy ăn khi bánh còn nóng hổi ngay sau khi nướng. Bánh có lớp vỏ giòn tan, ruột xốp mềm như bông lan, thơm lừng mùi trứng và gừng, vị ngọt béo vừa phải. Ăn kèm trà nóng hoặc cà phê đen để cân bằng vị, giúp kích thích vị giác và gợi nhớ không khí Tết xưa.

Mẹo thưởng thức:

• Kết hợp: Ghép đôi với trái cây tươi như chuối hoặc dừa nạo để tăng độ bùi.
• Bảo quản: Giữ trong hộp kín ở nơi khô ráo, dùng trong 3-5 ngày. Nếu để lâu, hâm lại bằng lò vi sóng để giữ độ giòn.
• Biến tấu: Thử thêm topping như hạt sen hoặc lá dứa để tạo phiên bản hiện đại, nhưng vẫn giữ nguyên tinh hoa truyền thống.

Bánh thuẫn không chỉ ngon miệng mà còn tốt cho sức khỏe nếu dùng nguyên liệu tự nhiên, cung cấp năng lượng từ bột và trứng mà không quá béo ngậy.

Nếu bạn đang du lịch Hội An hoặc muốn mua về làm quà, hãy chọn các địa chỉ uy tín để đảm bảo bánh tươi ngon và chuẩn vị. Giá bánh thuẫn Hội An thường rẻ, chỉ khoảng 20.000 VND/túi nhỏ.

• Hẻm 30 Trần Hưng Đạo, Hội An: Nơi bán bánh thuẫn tươi mới làm hàng ngày, hương vị truyền thống đậm đà.
• Các cửa hàng đặc sản Hội An: Như Trạm Đặc Sản Hội An hoặc các quầy hàng tại chợ Hội An, mở cửa cả ngày với giá phải chăng.
• Địa chỉ gần Đà Nẵng: 23 An Thượng 26, Đà Nẵng – tiện lợi nếu bạn ở khu vực lân cận.

Khi mua, chọn bánh vàng đều, nở bung và thơm mùi tự nhiên. Tránh bánh công nghiệp để giữ nguyên giá trị văn hóa của món đặc sản này.

Giản dị từ nguyên liệu đến cách làm, bánh thuẫn Hội An không chỉ là một món bánh truyền thống mà còn là biểu tượng cho tấm lòng chân chất, ấm áp của người xứ Quảng. Qua bao thế hệ, hương thơm quen thuộc ấy vẫn được gìn giữ như một phần ký ức, gắn liền với những dịp sum vầy và nét đẹp văn hóa phố Hội. Giữa muôn vàn đặc sản, bánh thuẫn vẫn âm thầm hiện diện, nhắc người ta nhớ rằng chính sự mộc mạc và chân thành mới là điều khiến ẩm thực Hội An sống lâu trong lòng thực khách.