Chùa Hoằng Phúc – Ngôi cổ tự 700 năm giữa miền đất gió Lào Quảng Bình

Chùa Hoằng Phúc nằm tại thôn Thuận Trạch, xã Mỹ Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Ngôi chùa tọa lạc bên bờ sông Kiến Giang yên bình, cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng 40-50 km về phía Nam. Vị trí này gần với quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tạo nên một quần thể di tích lịch sử - văn hóa hấp dẫn. Để đến đây, bạn có thể di chuyển bằng xe máy, ô tô tự lái hoặc taxi dọc theo Quốc lộ 1A, sau đó rẽ vào đường DT16 qua chợ Kiến Giang. Khuôn viên chùa rộng khoảng 10.000 m², bao quanh bởi cây xanh và hồ sen, mang đến không gian thanh tịnh giữa miền đất gió Lào khắc nghiệt.

Lịch sử chùa Hoằng Phúc bắt nguồn từ trước năm 1301, khi ban đầu chỉ là một am nhỏ mang tên Tri Kiến. Năm 1301, Phật hoàng Trần Nhân Tông ghé thăm, thuyết pháp và đổi tên thành am Kính Thiên để cầu phúc cho dân tộc. Đến năm 1716, chúa Nguyễn Phúc Chu đã cho tu sửa lớn, ban biển hiệu "Kính Thiên Tự" và "Vô song phúc địa", kèm theo 5 câu đối ngự chế. Năm 1821, vua Minh Mạng trong chuyến Bắc Tuần đã đến thăm và đổi tên thành Hoằng Phúc Tự, thường gọi là chùa Trạm hoặc chùa Quan.

Qua các cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ, chùa bị hư hỏng nặng, thậm chí bị bom đạn tàn phá. Đến năm 1985, một cơn bão lớn khiến chùa gần như sụp đổ. Tuy nhiên, các hiện vật quý như chuông đồng 80kg (cao 1,1m, đường kính 0,5m, khắc rồng và hoa văn), mõ gỗ, tượng Phật, lư hương... được người dân địa phương bảo vệ. Năm 2010, chùa được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh. Dự án phục dựng bắt đầu từ năm 2014 với kinh phí hơn 40 tỷ đồng, hoàn thành vào năm 2016. Cùng năm đó, chùa nhận viên xá lợi xương Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni từ Giáo hội Phật giáo Myanmar và được công nhận di tích cấp Quốc gia. Tính đến nay, chùa đã hơn 715 năm tuổi, là ngôi cổ tự lâu đời nhất miền Trung.

Chùa Hoằng Phúc là không gian tâm linh linh thiêng, nơi du khách và Phật tử tìm kiếm bình an, cầu sức khỏe và hạnh phúc. Ý nghĩa tín ngưỡng nằm ở việc hoằng dương Phật pháp, khuyến khích sống thiện lành và buông bỏ tham sân si. Viên xá lợi Phật Tổ từ Myanmar là báu vật thiêng liêng, thu hút hàng ngàn người hành hương. Không gian chùa với hồ sen, cây cổ thụ và tiếng chuông đồng mang đến sự tĩnh lặng, giúp thiền định và suy ngẫm về cuộc đời. Đây không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là biểu tượng văn hóa, gắn bó với cộng đồng địa phương qua các lễ hội, góp phần bảo tồn truyền thống Phật giáo Việt Nam.

Khi đến chùa Hoằng Phúc, bạn có thể dạo bước qua khuôn viên xanh mát, chiêm ngưỡng kiến trúc cổ, dâng hương tại chính điện và thiền định bên hồ sen. Hành hương thường bao gồm cầu nguyện trước xá lợi Phật, nghe thuyết pháp từ sư thầy. Lễ hội hàng năm vào tháng Chạp âm lịch với các hoạt động như rước nước, thả hoa đăng, nghi thức Phật giáo, và trò chơi dân gian (kéo co, vật, cờ người, bài chòi) mang đến trải nghiệm văn hóa sôi động. Đây là cơ hội để tái hiện lịch sử và tìm sự bình yên tâm hồn.

Người dân đến chùa vào mồng 1 Tết âm lịch thường nhẹ nhàng gieo quẻ, nhận lấy một phong bao lì xì chứa đựng những lời chúc may mắn, hay có những người lặng lẽ treo lên cây điều ước một dải vải đỏ, gửi gắm những mong ước chân thành nhất lên trời cao. Những cơn gió nhẹ nhàng thổi qua, lay động những dải lụa đỏ như những ước vọng đang bay xa, mang theo niềm tin về một năm mới tròn đầy.  

Không chỉ vào dịp đầu năm, với người dân Quảng Bình, rằm tháng Giêng cũng là một ngày không thể không tìm về chùa. Đây không chỉ là dịp để cầu mong phước lành, mà còn là thời khắc để mỗi người tạ ơn, nhìn lại những tháng ngày đã qua và hướng về những điều tốt đẹp phía trước. Lúc ấy, chùa Hoằng Phúc đông đúc hơn ngày thường, nhưng không ồn ào, không xô bồ, mà vẫn giữ nguyên một vẻ thanh tịnh, yên bình như hơi thở của núi rừng, của đất trời.  

Để chuyến tham quan và hành hương chùa Hoằng Phúc diễn ra trọn vẹn và đúng tinh thần tôn nghiêm, du khách nên ghi nhớ một số lưu ý sau:

• Trang phục: ưu tiên quần áo kín đáo, lịch sự; tránh mặc quần short, váy ngắn hoặc áo hở vai khi vào khu vực thờ tự.
• Hành vi ứng xử: giữ trật tự, nói chuyện nhỏ nhẹ, không chạy nhảy, không xả rác và tránh các hành động làm ảnh hưởng đến cảnh quan như hái hoa, bẻ cành.
• Lễ vật dâng chùa: chuẩn bị lễ chay hoặc lễ mặn đơn giản như hoa quả, nhang đèn; quan trọng nhất là sự thành tâm.
• Di chuyển: có thể thuê xe máy từ Đồng Hới để chủ động lịch trình, hoặc kết hợp tham quan quê Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong cùng chuyến đi.
• Ăn uống: khu vực gần chùa có nhiều quán ăn địa phương, nổi bật với các món dân dã như bánh lọc, cháo canh; có thể thử nước sông Kiến Giang mát lành.
• Mẹo hữu ích khác: mang theo kem chống nắng, mũ nón do thời tiết Quảng Bình nắng gió; nên xem trước lịch lễ hội để tránh thời điểm quá đông khách.

Nếu có dịp đến Quảng Bình, hãy một lần ghé thăm chùa Hoằng Phúc, lắng nghe tiếng chuông chùa ngân vang, cảm nhận sự thanh thản trong tâm hồn và hòa mình vào không gian linh thiêng của một trong những ngôi cổ tự lâu đời nhất Việt Nam. Nơi đây, lịch sử và tâm linh hòa quyện, tạo nên một điểm đến không thể bỏ lỡ trên hành trình khám phá miền Trung! Hãy theo dõi Sovaba Travel để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về du lịch Quảng Bình!