Huyền Không Sơn Thượng và câu chuyện dựng chùa giữa rừng thông Huế

Huyền Không Sơn Thượng, còn được gọi là Huyền Không 2, là sự kế thừa và phát triển từ chùa Huyền Không nguyên thủy. Tiền thân của chùa được Hòa thượng Viên Minh cùng các vị Tăng sáng lập vào khoảng năm 1973 tại chân đèo Hải Vân, khu vực Lăng Cô (nay thuộc TP. Huế). Thuở ban đầu, ngôi chùa chỉ là một am tranh đơn sơ giữa núi rừng, được dựng lên để phục vụ đời sống tu học và thiền định của chư Tăng theo hệ phái Phật giáo Nguyên thủy (Theravāda).

Năm 1978, chùa được chuyển về thôn Nham Biểu, Hương Hồ, dưới sự trụ trì của Thượng tọa Giới Đức (Sīlaguna). Tại đây, ngôi chùa dần được quy hoạch theo triết lý sống hài hòa với thiên nhiên, với những công trình mộc mạc, vườn cây xanh và không gian thiền tĩnh lặng.

Đến năm 1989, Thượng tọa Giới Đức đưa chùa lên khu vực núi Hòn Vượn, thôn Đồng Chầm, chính thức khai sơn Huyền Không Sơn Thượng. Trên diện tích hơn 50 ha, một vùng đồi trọc ngày nào đã được phủ xanh thành "Rừng Thiền" – nơi thiên nhiên, kiến trúc và đời sống tu tập hòa quyện thành một không gian thanh tịnh, trở thành điểm đến tâm linh nổi tiếng của xứ Huế ngày nay.

Nhắc đến Huyền Không Sơn Thượng, không thể không nhắc đến Hòa thượng Giới Đức (thế danh Nguyễn Duy Kha, sinh năm 1944 tại Dạ Lê Thượng, Hương Thủy, Thừa Thiên Huế) – người đã dành phần lớn cuộc đời để kiến tạo và phát triển ngôi chùa giữa núi rừng Hòn Vượn. Không chỉ là một vị cao tăng của Phật giáo Nam Tông Việt Nam, ngài còn được biết đến với bút hiệu Minh Đức Triều Tâm Ảnh, là nhà thơ, nhà thư pháp và nhà nghiên cứu Phật học. Đặc biệt, chính Hòa thượng là người trực tiếp quy hoạch cảnh quan, trồng rừng và tạo dựng không gian thiền thanh tịnh như ngày nay.

Quá trình hình thành Huyền Không Sơn Thượng gắn liền với nhiều dấu mốc quan trọng. Năm 1973, chùa Huyền Không nguyên thủy được thành lập tại khu vực Hải Vân – Lăng Cô. Đến 1976, Hòa thượng Viên Minh giao Thượng tọa Giới Đức đảm nhiệm vai trò trụ trì. Hai năm sau, chùa được chuyển về thôn Nham Biểu (Hương Hồ) và bắt đầu định hình theo triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên. Giai đoạn 1988–1989 đánh dấu bước ngoặt khi Thượng tọa Giới Đức được giao hơn 50 ha đất tại núi Hòn Vượn để trồng rừng và chính thức khai sơn Huyền Không Sơn Thượng. Từ đầu những năm 1990, ngài tập trung toàn bộ tâm huyết xây dựng Rừng Thiền, từng bước hoàn thiện các công trình như Chánh điện, Am Mây Tía, Nghinh Lương Đình cùng hệ thống cảnh quan xanh mát.

Hơn ba thập kỷ qua, Huyền Không Sơn Thượng không chỉ là một ngôi chùa mà còn là thành quả của triết lý sống hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Những cánh rừng xanh, hồ nước và không gian thiền tĩnh lặng nơi đây chính là dấu ấn bền vững mà Hòa thượng Giới Đức đã để lại cho vùng đất cố đô Huế.

Quá trình xây dựng chùa Huyền Không Sơn Thượng là một hành trình lao động bền bỉ và sáng tạo, chủ yếu dựa vào công sức của chư tăng, gần như không có sự hỗ trợ lớn từ bên ngoài. Từ một am tre nhỏ trên vùng đất hoang khô cằn, các thầy vừa trồng cây, vừa khai khẩn ruộng đất, vừa dựng nên từng công trình đơn sơ nhưng vững chãi.

Từ năm 1989, sự phát triển diễn ra rõ rệt khi nhiều sư trẻ, trong đó có thầy Chơn Tín, cùng tham gia trồng rừng. Sau hơn 20 năm, khu đồi trọc ngày nào đã trở thành một “cánh rừng nguyên sinh” xanh mát. Vật liệu xây dựng chủ yếu là gỗ tạp, gạch tàu, ngói móc đều tận dụng từ nguồn địa phương, vừa tiết kiệm vừa thân thiện với môi trường. Hầu hết công trình như am nhỏ, đình gỗ, hồ sen, cầu mộc đều được làm thủ công, mang vẻ đẹp mộc mạc, gắn liền với cảnh quan tự nhiên.

Năm 1993, Chánh điện được hoàn thành, với mái ngói màu gụ và kiến trúc thoáng gió, tạo cảm giác gần gũi, thanh tịnh. Quá trình dựng chùa không chỉ là kiến tạo vật chất, mà còn là hành trình nuôi dưỡng tinh thần: các thầy duy trì khất thực, tụng kinh mỗi ngày vào 4h30 sáng và 6h tối, đồng thời tổ chức nhiều khóa tu ngắn ngày, đưa chùa trở thành điểm dừng tâm linh cho Phật tử và du khách.

Chùa không chỉ là nơi tu hành mà còn là biểu tượng cho sự bảo vệ môi trường và văn hóa Huế. Từ một vùng đồi trọc, nó trở thành "chốn bồng lai" xanh mướt, thu hút du khách tìm kiếm bình yên. Giá trị tâm linh nằm ở các khóa tu, đàm đạo thơ ca, và hoạt động như bốc quẻ giúp con người tìm về cội nguồn nội tâm. Đối với du lịch, chùa mang lại trải nghiệm văn hóa sâu sắc, khuyến khích bảo tồn thiên nhiên và di sản Phật giáo.

Không gian rừng thông quanh Huyền Không Sơn Thượng là điểm nhấn lớn nhất, với khoảng 50 ha rừng nguyên sinh được trồng từ đất trọc. Khuôn viên chùa rộng 10.000 m² trên đồi cao, bao quanh bởi thông, keo, tre, trúc và cây cảnh quý. Đường dẫn vào uốn lượn như cổ tích, với ruộng lúa hai bên và tiếng chim hót, côn trùng lao xao. Cảnh quan như bức tranh thủy mặc: hồ sen, cầu mộc, vườn cỏ đá và không khí mát lành, trong trẻo. Đây là nơi lý tưởng để thư giãn, chụp ảnh và hòa mình vào thiên nhiên Huế.

Câu chuyện và quá trình xây dựng chùa Huyền Không Sơn Thượng không chỉ là minh chứng cho sức mạnh của niềm tin và lao động, mà còn phản ánh triết lý sống hòa hợp giữa con người với thiên nhiên. Từ một am tranh đơn sơ trên đồi trọc, nơi đây đã trở thành biểu tượng tâm linh, mang lại giá trị tinh thần cho nhiều thế hệ. Nếu bạn muốn tận mắt chiêm ngưỡng cảnh sắc yên bình, nghe câu chuyện lịch sử từ chính những dấu tích còn lưu giữ, hãy tham gia tour tham quan Huyền Không Sơn Thượng cùng Sovaba Travel. Chuyến đi sẽ đưa bạn hòa mình vào không gian rừng thông tĩnh lặng, dạo bước bên hồ sen, cảm nhận không khí thiền vị và tìm cho mình phút giây an yên giữa lòng Huế mộng mơ.