Làng Cát Sơn là một làng ven biển thuộc khu vực phía Bắc tỉnh Quảng Trị, được hình thành từ khá sớm trong tiến trình khai phá và định cư của cư dân vùng duyên hải miền Trung. Ban đầu, đời sống người dân chủ yếu gắn liền với nghề đánh bắt thủy hải sản và sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ. Nhờ vị trí địa lý thuận lợi gần hệ thống sông nước và đường giao thương, nhiều thanh niên trong làng đã có điều kiện di chuyển bằng thuyền buồm đến các vùng khác để buôn bán và học hỏi kỹ thuật thủ công, đặc biệt là nghề mộc. Những tinh hoa nghề mộc sau đó được tiếp thu, cải tiến và truyền lại qua nhiều thế hệ, góp phần hình thành nên một làng nghề đặc trưng.
Nghề mộc Cát Sơn ban đầu phát triển từ các sản phẩm dân dụng đơn giản, sau đó từng bước nâng cao kỹ thuật nhờ sự giao thoa giữa tay nghề của thợ miền Bắc và thợ Huế. Giai đoạn phát triển rực rỡ nhất của làng nghề kéo dài từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, khi kỹ thuật chạm khắc gỗ và khảm xà cừ đạt đến độ tinh xảo cao, mang đậm giá trị nghệ thuật truyền thống. Năm 1921, học giả người Pháp Léopold Cadière đã ghi nhận và đánh giá cao tay nghề của thợ Cát Sơn: “Dân làng Cát Sơn làm nghề chài lưới, nghề buôn bán, cũng còn làm nghề thợ chạm có tiếng. Họ làm và chạm bộ giàng bằng gỗ mít hay gỗ khác.” Nhận xét này cho thấy vị thế đáng chú ý của làng nghề trong bức tranh thủ công truyền thống thời bấy giờ.
Trong quá trình phát triển, làng từng mời thợ khảm ốc và xà cừ từ miền Bắc vào truyền dạy kỹ thuật, từ đó mở rộng sản xuất các sản phẩm như tủ, bàn, đồ nội thất cao cấp phục vụ nhu cầu trong và ngoài vùng. Dù nghề khảm xà cừ hiện nay không còn phát triển mạnh, nhiều sản phẩm chạm khắc cổ của Cát Sơn vẫn được lưu giữ tại các làng quê.
