Ít ai biết rằng Vườn quốc gia Bạch Mã ngày nay từng mang một diện mạo rất khác. Từ đầu thế kỷ XX, chính quyền Pháp tại Đông Dương bắt đầu tìm kiếm những vùng núi cao có khí hậu mát mẻ để phát triển các station d’altitude – những khu nghỉ dưỡng vùng cao dành cho mùa hè. Với độ cao hơn 1.400 m, nhiệt độ trung bình khoảng 20°C, cảnh quan đẹp và vị trí chỉ cách Huế khoảng 40 km, Bạch Mã nhanh chóng lọt vào tầm ngắm. Năm 1932, kỹ sư cầu đường Trung Kỳ M. Girard được ghi nhận là người khảo sát và đề xuất phát triển khu vực đỉnh Bạch Mã; một số tài liệu cũng nhắc đến kỹ sư Raoul Desmarest. Từ đó, vùng núi vốn chỉ có những lối mòn dành cho người đi bộ và kiệu bắt đầu được đầu tư mở đường. Trong khoảng 1933–1934, tuyến đường lên Bạch Mã từng bước được mở rộng để ô tô có thể tiếp cận, đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hình thành của một khu nghỉ dưỡng nổi tiếng trên đỉnh núi sau này.
Đến tháng 4/1936, việc xây dựng nhà ở và biệt thự tại Bạch Mã được quy định cụ thể. Đất được phân lô, bán đấu giá với mức giá ưu đãi, mở đường cho một khu nghỉ dưỡng thực sự hình thành giữa rừng. Cuối những năm 1930 và đầu thập niên 1940, Bạch Mã từng có khoảng 130–139 công trình. Không chỉ có biệt thự và chalet, nơi đây còn có khách sạn Morin, bưu điện, sân tennis, hồ bơi, chợ và các cơ sở tôn giáo. Năm 1939, khu vực được tổ chức theo quy chế đô thị và trở thành điểm nghỉ dưỡng được giới quan chức, sĩ quan, thương nhân Pháp cùng một bộ phận quan lại và tầng lớp thượng lưu triều Nguyễn lui tới.
Rồi lịch sử sang trang. Năm 1945, quân Nhật chiếm đóng khiến khu nghỉ dưỡng dần vắng bóng người. Chiến tranh và thời gian tiếp tục để lại những dấu vết nặng nề. Một nơi từng có khách sạn, biệt thự, hồ bơi và những ngày nghỉ dưỡng nhộn nhịp giờ chỉ còn lại những phần kiến trúc cũ nằm rải rác dưới tán rừng. Và chính những gì còn sót lại ấy làm nên một Bạch Mã rất khác hôm nay.
