Thịt dê cơm cháy: Thưởng thức cặp bài trùng đặc sản số 1 Ninh Bình

Thịt dê Ninh Bình có nguồn gốc từ những đàn dê được chăn thả tự nhiên trên vùng núi đá vôi của tỉnh Ninh Bình, một khu vực địa lý đặc trưng với địa hình karst hiểm trở. Theo các tài liệu lịch sử, món ăn từ thịt dê đã xuất hiện từ thời Đinh Bộ Lĩnh (thế kỷ 10), khi ông dùng dê nướng để đãi quân sĩ trong các cuộc dẹp loạn. Đến năm 2018, "Dê núi Ninh Bình" chính thức được bảo hộ chỉ dẫn địa lý bởi Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam, khẳng định giá trị độc đáo của sản phẩm này. Dê ở đây không được nuôi nhốt mà thả rông, ăn cỏ cây tự nhiên, bao gồm nhiều loại thảo dược quý như giò gai, giò vàng, khiến thịt dê có chất lượng vượt trội.

Còn cơm cháy Ninh Bình lại có nguồn gốc gần gũi hơn, bắt nguồn từ thế kỷ 19. Tương truyền, chàng thanh niên Đinh Hoàng Thăng (hay còn gọi là Hoàng Thăng) từ Ninh Bình lên Hà Nội làm bếp cho một quán ăn người Hoa. Ông học được cách chiên cơm cháy từ chủ quán và mang về quê hương cải tiến, kết hợp với gạo nếp cái hoa vàng địa phương để tạo nên món ăn giòn tan, thơm lừng. Ban đầu, cơm cháy chỉ là món ăn dân dã từ lớp cháy dưới đáy nồi cơm, nhưng dần trở thành đặc sản, thậm chí được Tổ chức Kỷ lục Châu Á công nhận là món ngon kỷ lục năm 2012. Sự kết hợp giữa thịt dê và cơm cháy hình thành nên "cặp bài trùng" đặc trưng, thường được ăn kèm để tăng thêm phần hấp dẫn.

Thịt dê Ninh Bình có thể chế biến thành hơn 20 món khác nhau, nhưng khi kết hợp với cơm cháy, chúng tạo nên sự hài hòa hoàn hảo giữa vị giòn và mềm ngọt. Dưới đây là một số món phổ biến nhất:

• Dê tái chanh: Thịt dê tươi thái mỏng, tái với chanh, gừng, sả và lá chanh, ăn kèm cơm cháy để cân bằng vị chua cay. Đây là món signature, thường được phục vụ đầu tiên trong bữa ăn.
• Dê nướng tảng hoặc nướng ngũ vị: Thịt dê ướp gia vị, nướng nguyên tảng trên than hồng, thơm lừng khói lửa. Ăn kèm cơm cháy rưới sốt để tăng độ giòn và đậm đà.
• Dê xào lăn: Thịt dê xào nhanh với sả, ớt, hành tây và rau củ, tạo nước sốt sánh. Rưới lên cơm cháy là cách ăn phổ biến, mang vị cay nồng đặc trưng.
• Lẩu dê: Nồi lẩu nóng hổi với thịt dê, rau củ và thuốc bắc, ăn kèm cơm cháy chiên giòn để chấm nước lẩu.
• Dê hấp hoặc hầm thuốc bắc: Thịt dê mềm mịn, bổ dưỡng, thường ăn với cơm cháy để thêm texture giòn tan.

Những món này không chỉ ngon miệng mà còn giàu dinh dưỡng, phù hợp cho cả gia đình hoặc nhóm bạn.

Để thưởng thức thịt dê cơm cháy Ninh Bình đúng điệu, hãy làm theo cách của người dân địa phương để tận hưởng trọn vẹn hương vị:

• Chuẩn bị: Chọn thịt dê tươi, chế biến nóng hổi. Cơm cháy phải chiên giòn ngay trước khi ăn để giữ độ giòn.
• Cách ăn: Bẻ cơm cháy thành miếng vừa miệng, rưới thịt dê xào và sốt lên trên. Thêm rau thơm như ngò gai, ngò om để tăng hương vị tươi mát. Ăn khi còn nóng để cơm không bị mềm.
• Kèm đồ uống: Uống kèm rượu Kim Sơn hoặc nước chanh tươi để giải ngấy và tăng vị giác.
• Mẹo nhỏ: Nếu tự làm tại nhà, ướp thịt dê với gừng và sả để khử mùi, chiên cơm cháy ở lửa vừa để tránh cháy khét. Người bản địa thường ăn món này vào buổi tối, kết hợp với các món dê khác để tạo bữa tiệc đầy đủ.

Ninh Bình có hàng trăm quán ăn, nhưng để thưởng thức thịt dê cơm cháy chuẩn vị, hãy ghé các địa chỉ uy tín sau:

• Nhà hàng Đức Dê: Địa chỉ 29 Ngõ 458 Nguyễn Huệ, Nam Bình. Nổi tiếng với dê tươi, cơm cháy giòn, giá khoảng 100.000 - 300.000 VNĐ/người. Mở cửa 8h-22h30.
• Nhà hàng Thăng Long - Dê Núi Ninh Bình: Tại Chi Phong, Trường Yên, Hoa Lư. Chuyên dê núi tự nhiên, kết hợp cơm cháy truyền thống. Hotline: 0838880606.
• Nhà hàng Ba Cửa: Gần Tràng An, nổi bật với không gian rộng và món dê nướng kèm cơm cháy. Lý tưởng cho nhóm lớn.
• Nhà hàng Hoàng Giang: Khu vực trung tâm, giá phải chăng, dê tươi và cơm cháy handmade.
• Nhà hàng Dũng Phố Núi: Gần Tam Cốc, chuyên phục vụ du lịch, đánh giá cao về vệ sinh và hương vị.

Lưu ý: Nên đặt bàn trước vào cuối tuần hoặc mùa du lịch cao điểm. 

Thịt dê cơm cháy không chỉ là món ăn nổi tiếng, mà còn là biểu tượng ẩm thực gắn liền với hình ảnh và đời sống của người Ninh Bình. Sự kết hợp giữa thịt dê núi săn chắc, đậm vị và miếng cơm cháy giòn tan đã tạo nên hương vị khó trộn lẫn, khiến món ăn này luôn giữ vị trí đặc biệt trong lòng thực khách. Giữa hành trình khám phá cố đô Hoa Lư, thưởng thức thịt dê cơm cháy chính là cách trọn vẹn nhất để cảm nhận tinh thần ẩm thực địa phương, mộc mạc, hài hòa và đầy bản sắc.