Chợ Đồng Hới là một trong những không gian thương mại lâu đời, gắn bó với quá trình hình thành và phát triển của thành phố Đồng Hới. Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, chợ nằm gần vị trí hiện nay và có quy mô khá giản dị, gồm ba ngôi đình dài nằm ven sông Nhật Lệ. Mỗi khu vực đảm nhận một nhóm hàng riêng: đình phía Bắc bán ngũ cốc, lương thực; đình ở giữa tập trung các mặt hàng tạp hóa; đình phía Nam là nơi buôn bán thịt, cá và rau dưa. Khoảng sân phía trước chợ trở thành nơi người dân từ các làng vùng ven mang củi, than, gà vịt, hoa quả và nhiều sản vật địa phương đến trao đổi.
Điểm đặc biệt làm nên sức sống của Chợ Đồng Hới xưa chính là hình ảnh “trên bến dưới thuyền”. Bến chợ từng là nơi tấp nập thuyền cá, đò ngang, đò dọc đi Lệ Thủy và Quảng Ninh, đồng thời là điểm giao thương của những chuyến ghe mành từ các tỉnh miền Trung như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên. Những sản vật như đường, dầu rái, muối, dừa được đưa đến đây để trao đổi lấy gạo, ngô và các mặt hàng thiết yếu khác. Nhờ vị trí nằm bên dòng Nhật Lệ, chợ dần trở thành một đầu mối giao thương quan trọng của cả vùng.
Từ những phiên chợ nhỏ ban đầu, bắt nguồn từ chợ Bến, nơi ngư dân xóm Câu mang cá về bán – hoạt động mua bán ngày càng mở rộng khi người dân các làng lân cận đưa thêm rau quả, nông sản và nhiều loại hàng hóa khác đến trao đổi. Theo thời gian, chợ chuyển về khu vực làng Động Hải xưa và từng bước phát triển thành trung tâm buôn bán sầm uất của Đồng Hới.

Ảnh: Hải sản ở chợ lúc nào cũng tươi sống Với người dân địa phương, Chợ Đồng Hới chưa bao giờ chỉ đơn thuần là nơi mua bán. Đây còn là không gian gặp gỡ, trò chuyện và trao đổi thông tin trong đời sống thường nhật. Những gian hàng hải sản, rau củ, đặc sản địa phương hay những món ăn dân dã đã góp phần lưu giữ nhịp sống và bản sắc của một thành phố biển.
Trải qua chiến tranh, những năm tháng tái thiết và quá trình đô thị hóa, Chợ Đồng Hới vẫn giữ vị trí quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội của người dân. Ngày nay, bên cạnh vai trò là nơi cung cấp hàng hóa và phục vụ nhu cầu mua sắm, khu chợ còn trở thành một điểm dừng chân thú vị đối với du khách. Giữa nhịp phát triển hiện đại của thành phố, Chợ Đồng Hới vẫn lưu giữ phần nào không khí giao thương xưa, như một “bảo tàng sống” của văn hóa chợ, văn hóa ẩm thực và đời sống miền biển Đồng Hới.