Di tích Tam Tòa tọa lạc tại đường Nguyễn Du, phường Đồng Hải (trước đây là phường Đồng Mỹ), thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cũ.
Nơi đây nằm ngay bên bờ sông Nhật Lệ, sát Cầu Nhật Lệ và nằm trong khuôn viên Công viên Đồng Mỹ. Vị trí cực kỳ thuận lợi, chỉ cách:
Trung tâm TP. Đồng Hới: 1-2 km (5-10 phút đi bộ hoặc xe máy).
Sân bay Đồng Hới: khoảng 7-10 km.
Bãi biển Nhật Lệ: chỉ vài trăm mét.
Từ Quảng Trị (Đông Hà) hay Huế, bạn chỉ mất khoảng 2-2,5 giờ di chuyển theo QL1A hướng Nam để đến nơi.
Ảnh: Nhà thờ Tam Tòa cũ nằm ở trung tâm thành phố Đồng Hới
2. Lịch sử hình thành và phát triển
Giáo xứ Tam Tòa có lịch sử hình thành lâu đời, bắt nguồn từ xứ đạo Đông Hải – một trong những cộng đồng Công giáo đầu tiên tại Việt Nam, xuất hiện vào khoảng thế kỷ XVII. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của giáo xứ tại khu vực Đồng Hới sau này.
Giai đoạn 1886–1887, nhà thờ Tam Tòa chính thức được xây dựng tại vị trí hiện nay, sau khi giáo dân rời khu vực Phú Hải do biến cố tấn công của Quân Văn Thân năm 1886. Công trình mang phong cách kiến trúc Gothic châu Âu, chịu ảnh hưởng từ kiến trúc Bồ Đào Nha, với thiết kế vòm cao, tháp chuông nổi bật và không gian trang nghiêm. Vào thời điểm đó, nhà thờ từng được đánh giá là một trong những công trình tôn giáo đẹp nhất Việt Nam.
Đến năm 1940, linh mục René Morineau (thường gọi là Cố Trung) đã tiến hành trùng tu và mở rộng nhà thờ, giúp công trình trở nên khang trang và bề thế hơn. Trước năm 1954, đây là trung tâm sinh hoạt tôn giáo sôi nổi của hơn 1.200 giáo dân trong khu vực. Sau Hiệp định Genève năm 1954, phần lớn giáo dân Tam Tòa di cư vào miền Nam và thành lập giáo xứ Tam Tòa mới tại Đà Nẵng, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển của cộng đồng này.
Ảnh: Nguyên vẹn giá trị lịch sử tại di tích nhà thờ Tam Tòa cũ
3. Di tích Tam Tòa gắn liền với sự kiện lịch sử nào?
Di tích Tam Tòa được xem là một trong những chứng tích tiêu biểu phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh tại miền Trung Việt Nam. Trong giai đoạn 1964–1972, thành phố Đồng Hới – khi đó được mệnh danh là “thị xã thép” – trở thành mục tiêu của hàng nghìn cuộc không kích dữ dội.
Đỉnh điểm là trận oanh kích ngày 11/2/1965 khiến nhà thờ Tam Tòa gần như bị phá hủy hoàn toàn. Sau trận bom, toàn bộ công trình chỉ còn lại phần tháp chuông đứng trơ giữa đổ nát, trên thân tường vẫn hằn rõ những vết đạn và dấu tích bom đạn. Sau năm 1975, khu phế tích được giữ nguyên hiện trạng nhằm lưu giữ giá trị lịch sử và tưởng niệm một giai đoạn đau thương. Đến ngày 26/2/1997, UBND tỉnh Quảng Bình ban hành Quyết định số 143/QĐ-UB, chính thức công nhận nơi đây là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh và Khu chứng tích tội ác chiến tranh.
4. Những thông tin cần biết khi tham quan Di tích Tam Tòa
Để có chuyến tham quan trọn vẹn tại Di tích Tam Tòa, bạn nên lưu ý một số điều sau:
Thời gian mở cửa/tham quan: Di tích nằm ngoài trời, nên bạn có thể tham quan vào bất cứ thời gian nào trong ngày. Tuy nhiên, buổi sáng sớm hoặc chiều mát sẽ là thời điểm lý tưởng để tránh nắng nóng.
Giá vé: Di tích Tam Tòa mở cửa miễn phí cho tất cả du khách.
Trang phục: Không có quy định nghiêm ngặt về trang phục, nhưng bạn nên chọn trang phục lịch sự, thoải mái để tiện di chuyển và thể hiện sự tôn trọng với không gian di tích.
Lưu ý khi tham quan:
Giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi.
Không tự ý khắc tên, vẽ bậy hoặc làm hư hại di tích.
Giữ trật tự, đặc biệt khi có đông người.
Cẩn thận khi di chuyển ở những khu vực đổ nát, có thể có vật sắc nhọn hoặc không bằng phẳng.
Các địa điểm lân cận nên kết hợp tham quan: Sau khi khám phá Tam Tòa, bạn có thể ghé thăm các điểm du lịch nổi tiếng khác của Đồng Hới nằm gần đó như: Tượng đài Mẹ Suốt, Cầu Nhật Lệ, Chợ Đồng Hới (để mua sắm đặc sản), và Bãi biển Nhật Lệ (để tắm biển và thư giãn).
Ảnh: Địa điểm tham quan lịch sử ấn tượng tại Quảng Bình
Di tích Tam Tòa không chỉ là một phế tích chiến tranh mà còn là một phần hồn của thành phố Đồng Hới, là minh chứng sống động cho một quá khứ không thể quên. Mỗi viên gạch, mỗi vách tường còn sót lại đều kể một câu chuyện về sự kiên cường và sức sống mãnh liệt của vùng đất này. Để hành trình khám phá Quảng Bình cũ thêm phần trọn vẹn và ý nghĩa, bạn có thể cân nhắc các tour nhà thờ Tam Tòa chuyên nghiệp từ Sovaba Travel. Những tour này không chỉ đưa bạn đến Di tích Tam Tòa để chiêm ngưỡng và tìm hiểu lịch sử, mà còn kết nối bạn với những địa danh nổi tiếng khác của Quảng Bình, giúp bạn có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về mảnh đất đầy dấu ấn này.