Lăng Khải Định, hoàn thành sau 11 năm xây dựng, là công trình lăng tẩm cuối cùng của triều Nguyễn và được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc độc đáo nhất tại Cố đô Huế. Điểm nhấn của lăng nằm ở cung Thiên Định – khu vực chính của lăng tẩm, nơi nghệ thuật khảm sành sứ được phô diễn ở trình độ đỉnh cao. Những công trình rực rỡ sắc màu, những họa tiết tinh xảo được ghép từ hàng vạn mảnh sành sứ và thủy tinh đã biến nội thất cung Thiên Định thành một không gian nghệ thuật tráng lệ, khiến du khách không khỏi trầm trồ. Nghệ thuật khảm sành sứ bắt nguồn từ dân gian Huế vào khoảng thế kỷ XVII, ban đầu được sử dụng để trang trí nhà cửa, cổng làng bằng các mảnh vỡ sành sứ, gốm cổ, vỏ sò, vỏ ốc. Đến thời Nguyễn, đặc biệt là giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nghệ thuật này được nâng tầm để trang trí các công trình cung đình như lăng tẩm, đền chùa, cung điện. Lăng Khải Định là minh chứng tiêu biểu cho sự phát triển rực rỡ của kỹ thuật khảm sành sứ, nơi các nghệ nhân đã đạt đến trình độ điêu luyện, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật trường tồn.Khác với các công trình lăng tẩm trước đó, khảm sành sứ tại Lăng Khải Định sử dụng các mảnh vỡ từ gốm sứ cổ, thủy tinh màu và các vật liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp. Các nghệ nhân Huế đã tỉ mỉ cắt gọt, mài giũa từng mảnh sành sứ để tạo thành những tranh tường với các họa tiết phong phú, từ tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng), bát bửu, ngũ phúc, đến các điển tích Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo và mô-típ dân gian.Để gắn kết các mảnh sành sứ, người xưa sử dụng chất kết dính đặc biệt làm từ đá san hô, vỏ sò, nước mật mía và một số loại lá cây, giúp các họa tiết bền vững trước thời tiết khắc nghiệt. Màu sắc chủ đạo trong các bức khảm là các gam màu nóng như cam, vàng, đỏ tía, hồng cánh sen, kết hợp với các màu phụ như xanh lam, xanh lục, xanh tím, tạo nên sự rực rỡ nhưng hài hòa, mang đậm nét cung đình Huế.Ảnh: Nghệ thuật khảm sành sứ tại lăng Khải Định Một trong những kiệt tác khảm sành sứ tại Lăng Khải Định là chiếc bửu tán (lọng che) phía trên pho tượng đồng vua Khải Định trong cung Thiên Định. Được làm từ bê tông cốt thép nặng gần một tấn, bửu tán được khảm sành sứ với 99 con rồng uốn lượn mềm mại, tạo cảm giác như được dệt từ nhung lụa. Sự tinh xảo trong kỹ thuật khảm và phối màu khiến người xem khó tin rằng đây là một khối bê tông nặng nề.Bên cạnh đó, trên trần ba gian giữa của điện Khải Thành, bức tranh “Cửu long ẩn vân” (chín con rồng ẩn trong mây) do nghệ nhân Phan Văn Tánh thực hiện là một tuyệt tác hội họa. Được vẽ hoàn toàn bằng tay và kết hợp khảm sành sứ, bức tranh này không chỉ thể hiện sự uy nghiêm của hoàng đế mà còn là biểu tượng của quyền lực và sự trường tồn của triều Nguyễn.Ảnh: Bửu tán ở trên bức tượng bằng đồng vua Khải Định Lăng Khải Định không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là một di sản văn hóa thế giới, được UNESCO công nhận năm 1993 trong quần thể di tích Cố đô Huế. Nghệ thuật khảm sành sứ tại đây mang nhiều giá trị nổi bật:Giá trị nghệ thuật: Sự tinh xảo trong kỹ thuật khảm, sự hài hòa trong phối màu và bố cục đã đưa nghệ thuật khảm sành sứ Huế lên một tầm cao mới, trở thành biểu tượng của mỹ thuật cung đình thời Nguyễn.Giá trị lịch sử: Lăng Khải Định phản ánh bối cảnh giao thoa văn hóa Đông - Tây trong giai đoạn cuối triều Nguyễn, khi Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ thực dân Pháp. Việc sử dụng vật liệu hiện đại và phong cách kiến trúc lai tạp cho thấy sự thay đổi trong tư duy thẩm mỹ và văn hóa của thời đại.Giá trị du lịch: Là một trong những điểm tham quan nổi bật nhất tại Huế, Lăng Khải Định thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm, góp phần quảng bá văn hóa và lịch sử Việt Nam ra thế giới.Ảnh: Lăng Khải Định trở thành địa điểm tham quan thu hút đông đảo du khách Lăng Khải Định không chỉ đơn thuần là nơi an nghỉ của một vị vua, mà còn là một công trình nghệ thuật độc bản, ghi dấu sự giao thoa tinh tế giữa kiến trúc truyền thống và ảnh hưởng phương Tây. Mỗi chi tiết khảm sành sứ, mỗi đường nét đều phản ánh tài hoa của nghệ nhân và tầm nhìn khác biệt của nhà vua, để lại cho hậu thế một di sản vừa lộng lẫy vừa giàu giá trị văn hóa – lịch sử.Để hành trình khám phá Huế thêm trọn vẹn, Sovaba Travel mang đến tour tham quan Lăng Khải Định kết hợp cùng những điểm đến nổi bật khác của Cố đô. Đồng hành cùng Sovaba, du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm không gian di sản một cách sâu sắc, được dẫn dắt qua những câu chuyện lịch sử và nghệ thuật hấp dẫn, biến chuyến tham quan thành hành trình văn hóa đầy ý nghĩa.