Làng An Truyền và lễ thu tế truyền thống – Hành trình về với văn hóa

Làng An Truyền thuộc xã Phú An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8-10km về phía Đông. Làng nằm sát đầm Chuồn – một phần của hệ đầm phá Tam Giang lớn nhất Đông Nam Á, tạo nên bức tranh thiên nhiên thơ mộng với nước non hữu tình.

Làng An Truyền được biết đến như một "làng văn vật" quý phái với kiến trúc nhà rường cổ kính, đình làng trang nghiêm và không gian làng quê yên bình. Nơi đây nổi tiếng với nghề nông truyền thống, hải sản tươi ngon từ đầm phá và đặc biệt là lễ thu tế, một trong những lễ hội quan trọng nhất của cộng đồng.

Làng An Truyền có lịch sử hàng trăm năm, hình thành từ thời hậu Lê, với nhiều gia tộc danh giá như họ Hồ Đắc – dòng họ nổi tiếng sản sinh nhiều tiến sĩ, quan lại triều Nguyễn. Làng từng được mệnh danh là "làng quý phái" nhờ truyền thống hiếu học và bảo tồn văn hóa tinh hoa Huế. Giá trị văn hóa của làng nằm ở kiến trúc nhà rường cổ, đình làng An Truyền (di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia) và các phong tục tập quán được giữ gìn nguyên vẹn. Đây là một trong những làng cổ hiếm hoi còn lưu giữ đầy đủ hệ thống đình, chùa, nhà vườn, miếu thờ, thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người và thiên nhiên xứ Huế.

Lễ thu tế (hay còn gọi là lễ tế Thu) là nghi lễ truyền thống quan trọng nhất trong năm của các làng quê Việt Nam, đặc biệt tại Huế. Đây là dịp dân làng tạ ơn trời đất, thần nông, thành hoàng làng và các bậc tiền hiền hậu hiền đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Nguồn gốc lễ thu tế bắt nguồn từ tín ngưỡng nông nghiệp lúa nước, chịu ảnh hưởng Nho giáo và đạo thờ cúng tổ tiên. Tại làng An Truyền, lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc: tri ân tổ tiên, cầu mong quốc thái dân an, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

Lễ thu tế làng An Truyền diễn ra hàng năm vào trung tuần tháng 7 âm lịch, thường kéo dài trong 3 ngày: 15, 16 và 17/7 âm lịch. Ngày 17/7 là ngày chính tế (Chánh tế) – phần quan trọng nhất của lễ hội. Đây là thời điểm con em làng xa quê tụ về sum họp, tạo nên không khí đoàn viên ấm áp.

Cung nghinh bài vị

Vào ngày chính lễ, dân làng trong trang phục truyền thống chỉnh tề tiến hành nghi thức cung nghinh bài vị các vị khai canh từ miếu làng ở Đồng Miệu (gần đầm Chuồn) về đình An Truyền. Đoàn rước trang nghiêm với cờ xí, nhạc lễ, cùng các lễ vật như hoa, nhang, rượu, tạo nên bầu không khí linh thiêng mà vẫn rộn ràng.

Thiết trí hương án

Trên lộ trình rước, tại mỗi đầu xóm, người dân dựng cổng tam quan, treo đèn, kết hoa và bày biện hương án. Trước đình làng, hương án của 7 dòng họ được thiết trí trang trọng, biểu thị sự đoàn kết và lòng tôn kính của cộng đồng làng Chuồn.

Nghi thức tế lễ

Từ chiều ngày 16 tháng 7 âm lịch, dân làng bắt đầu hành hương, dâng cúng lễ vật. Các vị cao niên đứng trước hương án, thực hiện các nghi thức cúi lạy khi đoàn rước đi qua. Nghi lễ tại đình làng bao gồm đọc văn tế, dâng hương, rượu và các lễ vật như bánh chưng, bánh giầy, hoa quả, và vật tam sinh (bò, dê, heo).

Sự tham gia của cộng đồng

Không chỉ người dân trong làng, lễ hội còn thu hút con cháu xa quê trở về sum họp. Đây là dịp để gắn kết các thế hệ, ôn lại truyền thống, chia sẻ giá trị văn hóa và củng cố tình làng nghĩa xóm.

Lễ Thu tế không chỉ là một nghi lễ tôn giáo mà còn là một hoạt động văn hóa mang tính cộng đồng cao. Nó thể hiện sự gắn bó giữa các thế hệ, giữa con người với tổ tiên và thiên nhiên. Những nghi thức trong lễ như rước kiệu, đọc văn tế, hay treo đèn kết hoa đều mang ý nghĩa biểu tượng, phản ánh lòng biết ơn và khát vọng về một cuộc sống bình an, no đủ.

Ngoài ra, lễ Thu tế còn là cơ hội để quảng bá văn hóa Huế ra thế giới. Với sự tham gia của du khách trong và ngoài nước, lễ hội này không chỉ giúp bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể mà còn góp phần thúc đẩy du lịch văn hóa tại Thừa Thiên Huế.

Trong mùa lễ thu tế, làng An Truyền khoác lên mình vẻ đẹp trang nghiêm và nhộn nhịp. Đình làng trở thành trung tâm với hương khói ngập tràn, tiếng trống chiêng vang vọng. Những con đường làng rợp bóng cây, nhà rường cổ kính và đầm Chuồn lấp lánh ánh nước tạo nên khung cảnh thơ mộng, yên bình

Nếu đến Huế vào tháng 7 âm lịch, du khách không nên bỏ lỡ cơ hội tham gia lễ thu tế làng An Truyền và trải nghiệm các hoạt động văn hóa như:

• Quan sát nghi thức cung nghinh, chánh tế từ sớm tinh mơ.
• Tham quan đầm Chuồn: Một địa điểm tuyệt đẹp để ngắm cảnh và tìm hiểu về đời sống của người dân vùng đầm phá.
• Thưởng thức mắm rươi: Đặc sản nổi tiếng của làng An Truyền, mang hương vị đậm đà, đặc trưng của xứ Huế.
• Khám phá làng nghề truyền thống: Làng Chuồn còn nổi tiếng với các sản phẩm thủ công như chiếu tre, nón lá, và các món ăn dân dã.

Trong bối cảnh hiện đại hóa và đô thị hóa, lễ Thu tế tại làng An Truyền vẫn giữ được nét nguyên sơ và giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để duy trì và phát huy nghi lễ này, chính quyền địa phương và cộng đồng đã có những nỗ lực đáng kể, từ việc tổ chức các chương trình quảng bá đến việc khuyến khích thế hệ trẻ tham gia vào các hoạt động văn hóa.

Làng An Truyền và lễ Thu tế truyền thống là một hành trình trở về với cội nguồn, nơi những giá trị văn hóa, tín ngưỡng và tinh thần cộng đồng được gìn giữ và tôn vinh. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Thừa Thiên Huế mà còn là một điểm nhấn văn hóa, thu hút du khách muốn khám phá bản sắc Việt Nam. Cùng Sovaba Travel, bạn sẽ có cơ hội trải nghiệm sâu sắc bản sắc Việt Nam qua những lễ hội, phong tục và cảnh sắc bình dị nơi đây.