Bánh hoa hồng trắng Hội An: "Đóa hoa" ẩm thực làm say lòng du khách

Bánh hoa hồng trắng (hay còn gọi là bánh bao bánh vạc, White Rose Dumplings) là món ăn đặc trưng của phố cổ Hội An, gồm hai loại bánh nhỏ xinh được phục vụ chung một đĩa: bánh bao và bánh vạc.

• Bánh bao: Hình tròn nhỏ, phần trên xòe ra như cánh hoa hồng, nhân bên trong là tôm giã nhuyễn xào gia vị.
• Bánh vạc: Hình bán nguyệt hoặc quai vạc, nhân tôm thịt kết hợp nấm mèo, măng, hành lá.

Khi xếp xen kẽ trên lá chuối tươi, rắc thêm hành phi giòn vàng, đĩa bánh trông như một bông hoa hồng trắng tinh khôi đang nở, chính vì thế mà được du khách phương Tây gọi là "White Rose". Món bánh thường được hấp chín, ăn nóng kèm nước chấm chua cay ngọt đặc trưng, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo giữa vị giác và thị giác.

Bánh hoa hồng trắng có nguồn gốc từ há cảo (há cảo) của người Hoa, được du nhập vào Hội An từ hơn 130 năm trước bởi cộng đồng người Hoa sinh sống và lập nghiệp tại đây. Từ món ăn gia đình, nó dần trở thành đặc sản địa phương nhờ sự sáng tạo của người dân Hội An.

Đến những năm 1990, khi Hội An mở cửa đón khách quốc tế, các du khách phương Tây đã kinh ngạc trước vẻ đẹp tinh khôi của món bánh và đặt tên là "White Rose" (hoa hồng trắng). Cái tên thơ mộng này nhanh chóng lan truyền, biến bánh hoa hồng trắng thành biểu tượng ẩm thực Hội An. Nhiều gia đình đã giữ bí quyết làm bánh qua nhiều thế hệ, như lò bánh của ông Trần Tuấn Ngãi – một trong những nơi lưu giữ công thức truyền thống lâu đời nhất.

Món bánh không chỉ là thức ăn, mà còn là "gia bảo" văn hóa, thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ của người phụ nữ Hội An – những người đã truyền nghề qua bao đời.

Điểm đặc biệt của bánh hoa hồng trắng nằm ở sự chọn lọc nguyên liệu cực kỳ cầu kỳ, sử dụng những nguyên liệu quen thuộc nhưng được chế biến tinh tế:

• Vỏ bánh: Làm từ gạo lúa mới (loại gạo thơm, dẻo của miền Trung), xay mịn và lọc qua nước nhiều lần (thường 15-20 lần) để loại bỏ tạp chất, tạo nên lớp vỏ trắng trong, mỏng manh, mềm mịn như lụa, mang vị ngọt tự nhiên từ gạo mà không cần thêm đường.
• Nhân bánh:
  • Tôm tươi (thường là tôm đất hoặc tôm sông Hội An) giã nhuyễn, mang vị ngọt tự nhiên.
  • Thịt heo nạc (cho bánh vạc), nấm mèo, măng tre, hành lá, sả, tỏi, tiêu, muối
• Ăn kèm: Hành phi vàng giòn, nước chấm pha từ nước mắm, chanh, đường, ớt, tỏi 

Không sử dụng chất bảo quản hay phụ gia, mọi thứ đều tự nhiên, giúp bánh giữ được độ tươi ngon và an toàn.

Để tạo nên những chiếc bánh hoa hồng trắng Hội An mỏng tang, trong veo và tinh xảo như một đóa hoa đang nở, người thợ phải trải qua một quy trình chế biến hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn, đôi tay khéo léo và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm.

• Làm vỏ: Chọn gạo mới, ngâm, xay thành bột, "bòng" (lọc) nhiều lần qua nước cho bột lắng trắng tinh. Nhào bột dẻo mịn, nghỉ bột.
• Làm nhân:
  • Giã tôm tươi thành chả mịn.
  • Xào nhân với gia vị (hành, tỏi, sả, tiêu) cho thơm, để nguội.
  • Trộn thêm thịt heo băm, nấm mèo, măng cho bánh vạc.
• Tạo hình:
  • Cán bột mỏng đều, dùng ngón tay vê thành miếng tròn.
  • Đặt nhân vào giữa, nhồi khéo léo.
  • Với bánh bao: Vê nhẹ viền thành hình hoa hồng xòe cánh.
  • Với bánh vạc: Túm viền thành hình quai vạc.
• Hấp bánh: Đặt bánh lên lá chuối, hấp cách thủy khoảng 10-15 phút để vỏ trong, nhân chín mềm.
• Trình bày: Xếp bánh bao ở giữa, bánh vạc bao quanh, rắc hành phi và đặt lên lá chuối tươi.

Chính nhờ toàn bộ quy trình làm bánh thủ công, không phụ thuộc máy móc, bánh hoa hồng trắng mới giữ được độ dai mềm tự nhiên của vỏ, vị ngọt thanh của nhân và hình dáng tinh tế đặc trưng. Mỗi chiếc bánh không chỉ là một món ăn, mà còn là kết tinh của nghệ thuật ẩm thực và tinh thần gìn giữ truyền thống lâu đời của người Hội An.

Để thưởng thức bánh hoa hồng trắng Hội An đúng vị, việc lựa chọn địa chỉ uy tín và lâu năm là yếu tố quan trọng, bởi mỗi quán lại mang đến một hương vị và cách trình bày rất riêng.

• Nhà Hàng Bông Hồng Trắng: 533 Đ. Hai Bà Trưng, Phường Cẩm Phổ, Hội An
• Nhà cổ Quân ThắngThắng: 77 Trần Phú, Phường Minh An, Hội An

Lời khuyên: Nên ăn vào buổi sáng hoặc trưa để bánh nóng hổi, tươi ngon nhất. Nếu đi nhóm, gọi phần lớn để chia sẻ và chụp ảnh đĩa bánh đẹp lung linh.

Bánh hoa hồng trắng Hội An không chỉ làm say lòng du khách bởi hình dáng tinh khôi hay hương vị thanh nhã, mà còn bởi câu chuyện văn hóa lặng lẽ ẩn sau từng cánh bánh mỏng manh. Giữa nhịp sống chậm rãi của phố cổ, thưởng thức một đĩa bánh hoa hồng trắng là cách để cảm nhận trọn vẹn sự tinh tế, nhẫn nại và niềm tự hào ẩm thực của người Hội An. Nếu có dịp ghé thăm nơi đây, đừng chỉ dạo bước dưới những mái ngói rêu phong, hãy dừng lại, nếm thử “đóa hoa” đặc biệt này để mang về một ký ức ẩm thực nhẹ nhàng nhưng khó quên.