Trong hành trình cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, Huế là miền đất lưu giữ những ký ức đặc biệt của tuổi thơ và tuổi trẻ. Gần mười năm sinh sống cùng gia đình tại đây, qua hai giai đoạn 1895–1901 và 1906–1909, Người đã có những trải nghiệm sâu sắc giữa một vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử và tinh thần yêu nước. Những năm tháng ấy trở thành một phần không thể tách rời khi nhìn lại hành trình trưởng thành của người thanh niên Nguyễn Tất Thành, trước khi Người bước ra thế giới để tìm con đường giải phóng dân tộc.
Từ mối gắn bó lịch sử ấy, Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế ra đời như một nơi gìn giữ ký ức, lưu lại những dấu tích về Người trên mảnh đất cố đô. Qua thời gian, bảo tàng không ngừng được xây dựng, bổ sung và phát triển, để những câu chuyện về Bác tiếp tục được kể bằng tư liệu, hình ảnh và hiện vật cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Giai đoạn 1979–1980: Tỉnh ủy Bình Trị Thiên quyết định thành lập Nhà trưng bày về thân thế và sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 16/9/1980, bảo tàng chính thức được thành lập theo Quyết định số 486/QĐ-TU, đánh dấu bước khởi đầu cho công tác sưu tầm, lưu giữ và giới thiệu những tư liệu về Người tại địa phương.
Ngày 30/6/1982: Bảo tàng trở thành thành viên của hệ thống Bảo tàng và Di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên toàn quốc. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo điều kiện để hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản về Người tại Huế gắn kết với hệ thống bảo tàng, di tích lưu niệm trên cả nước.
Năm 1989: Sau khi tỉnh Bình Trị Thiên được chia tách, đơn vị được đổi tên thành Bảo tàng Hồ Chí Minh Thừa Thiên Huế. Tên gọi mới phản ánh phạm vi hoạt động của bảo tàng trong địa giới hành chính thời kỳ đó.
Giai đoạn 1998–2000: Công trình bảo tàng được khởi công xây dựng lại ngày 19/5/1998 và khánh thành ngày 19/5/2000, nhân dịp kỷ niệm 110 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự kiện này mở ra một giai đoạn mới trong việc tổ chức không gian trưng bày, phục vụ công chúng và nâng cao hiệu quả bảo tồn tư liệu lịch sử.
Năm 2007: Bảo tàng được xếp hạng II, ghi nhận quá trình xây dựng và phát triển của đơn vị trong hệ thống bảo tàng chuyên ngành về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ ngày 01/01/2025: Theo sự thay đổi về đơn vị hành chính, bảo tàng mang tên Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản về Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với địa phương.
Bức tượng đồng Chủ tịch Hồ Chí Minh
Giữa không gian trang trọng của bảo tàng, bức tượng toàn thân Chủ tịch Hồ Chí Minh là một điểm nhấn giàu ý nghĩa. Tác phẩm cao 1,95 m, nặng khoảng 400 kg, được đúc năm 2000 từ nguồn đồng do nhân dân, cán bộ và đảng viên Thừa Thiên Huế đóng góp trong phong trào “Mỗi người một giọt đồng”.
Bức tượng do nhà điêu khắc Nguyễn Vũ An sáng tác, được các nghệ nhân Phường Đúc Huế thực hiện. Từ những phần đồng được góp lại bằng tấm lòng thành kính, một tác phẩm đã thành hình, mang theo tình cảm của người dân xứ Huế dành cho vị lãnh tụ kính yêu. Giá trị của bức tượng vì thế không chỉ nằm ở hình khối hay nghệ thuật tạo tác, mà còn hiện diện trong tinh thần chung sức của cộng đồng để dựng nên một không gian tưởng niệm trang nghiêm.

Ảnh: Một số hiện vật bên trong Bảo tàng