Thói quen uống trà đã bén rễ từ lâu trong đời sống người Việt, nhưng dưới triều Nguyễn (1802–1945), khi Huế trở thành kinh đô của đất nước, nghệ thuật thưởng trà dần mang dáng vẻ riêng của chốn hoàng cung. Từ cách lựa chọn trà, chuẩn bị nước đến nghi thức dâng chén, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chỉn chu, phản ánh phong thái tao nhã và nề nếp của hoàng gia. Trong không gian cung cấm, trà hiện diện trong những buổi tiếp đãi, giao tiếp và sinh hoạt thường nhật của vua cùng hoàng tộc. Một số loại trà còn được phối hợp với thảo dược theo quan niệm dưỡng sinh của y học cổ truyền, hướng đến mục đích bồi bổ sức khỏe. Việc sử dụng trà vì thế gắn với cả thú thưởng thức lẫn kinh nghiệm chăm sóc thân thể của người xưa.
Nhắc đến nghệ thuật thưởng trà thời Nguyễn, người ta cũng dễ hình dung những bộ đồ trà sứ ký kiểu được chế tác tinh xảo, từ chén nhỏ, ấm pha đến các vật dụng đi kèm. Hoa văn trang trí, chất men và cách bài trí góp phần tạo nên vẻ trang nhã cho không gian thưởng trà cung đình. Những hiện vật còn được lưu giữ tại các bảo tàng ở Huế ngày nay là dấu tích quý giá, giúp hậu thế hình dung phần nào thị hiếu thẩm mỹ và đời sống vật chất của hoàng gia.
Sau khi triều Nguyễn khép lại, thú thưởng trà vẫn tiếp tục hiện diện trong nếp sống người Huế. Qua thời gian, nhiều dòng trà thảo dược mang tên trà cung đình được phát triển, kết hợp nguyên liệu truyền thống với nhu cầu thưởng thức hiện đại. Từ không gian hoàng cung xưa đến những quán trà và sản phẩm đặc sản ngày nay, trà cung đình đã trở thành một phần gợi nhớ về phong vị Huế – thanh nhã, chậm rãi và giàu chiều sâu văn hóa.
