Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An: Di sản quý giá trong ngôi nhà cổ

Để thuận tiện cho việc tham quan và kết hợp khám phá phố cổ, bạn có thể ghi nhớ một số thông tin quan trọng về vị trí và cách di chuyển đến Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An như sau:

• Địa chỉ: Bảo tàng nằm ngay trung tâm phố cổ Hội An, có hai mặt tiền tại số 33 Nguyễn Thái Học và 62 Bạch Đằng, thuộc phường Minh An, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.
• Vị trí xung quanh: Bảo tàng nằm sát sông Hoài, chỉ cách Chùa Cầu – biểu tượng của Hội An – vài phút đi bộ, rất thuận tiện để ghé thăm trong hành trình dạo phố cổ.
• Di chuyển từ Đà Nẵng: Du khách có thể đi xe máy hoặc ô tô với thời gian khoảng 30–40 phút.
• Di chuyển trong phố cổ: Do khu vực này hạn chế xe cơ giới, bạn nên đi bộ hoặc thuê xe đạp để vừa dễ di chuyển, vừa cảm nhận trọn vẹn không khí yên bình của phố Hội.

Với vị trí thuận lợi và dễ tiếp cận, Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An là điểm dừng chân phù hợp để bạn kết hợp tìm hiểu văn hóa địa phương trong hành trình khám phá phố cổ một cách nhẹ nhàng và trọn vẹn.

Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An chính thức mở cửa đón khách vào ngày 24 tháng 3 năm 2005, sau quá trình cải tạo từ một ngôi nhà cổ điển hình của đô thị cổ Hội An. Trước đó, ngôi nhà này đã tồn tại hơn 200 năm, chứng kiến sự phát triển của thương cảng Hội An từ thế kỷ 16-17, nơi giao thoa văn hóa giữa Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và các nước phương Tây. Bảo tàng được thành lập với mục tiêu bảo tồn và giới thiệu các giá trị văn hóa dân gian, bao gồm cả di sản vật thể và phi vật thể của cộng đồng địa phương. Qua hơn 20 năm hoạt động, nơi đây không chỉ lưu giữ hiện vật mà còn tổ chức các buổi biểu diễn dân gian, góp phần giáo dục và quảng bá di sản Hội An đến du khách trong và ngoài nước. Sự hình thành của bảo tàng phản ánh nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc bảo vệ di sản UNESCO, biến một ngôi nhà cổ thành không gian sống động tái hiện cuộc sống xưa.

Để hiểu rõ hơn về giá trị kiến trúc của công trình này, bạn có thể điểm qua những đặc trưng nổi bật của ngôi nhà cổ – nơi đặt Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An qua các yếu tố sau:

• Quy mô và kết cấu: Ngôi nhà có chiều dài khoảng 57 m, rộng 9 m, gồm hai tầng với hệ sàn gỗ lim chắc chắn – vật liệu quen thuộc trong các nhà cổ Hội An.
• Kiểu kiến trúc: Công trình được xây dựng theo dạng nhà ống truyền thống, mặt tiền hẹp nhưng chiều sâu lớn, các gian nhà nối tiếp nhau giúp không gian bên trong luôn thông thoáng.
• Vật liệu và chi tiết: Mái lợp ngói âm dương phủ rêu theo thời gian, hệ cột kèo bằng gỗ lim được chạm khắc tinh tế, thể hiện kỹ thuật và tay nghề của thợ mộc xưa.
• Dấu ấn văn hóa: Kiến trúc ngôi nhà cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa phong cách Việt Nam truyền thống với những ảnh hưởng từ Trung Hoa và Nhật Bản, thể hiện qua cửa gỗ, họa tiết trang trí và bố cục không gian.
• Công năng sử dụng: Tầng một thường dành cho các hoạt động trình diễn và giới thiệu văn hóa dân gian, trong khi tầng hai là không gian trưng bày hiện vật.
• Sự hài hòa với môi trường: Toàn bộ công trình được xây dựng phù hợp với điều kiện sông nước và khí hậu Hội An, tạo cảm giác gần gũi, bền vững theo thời gian.

Chính sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống, công năng hợp lý và giá trị thẩm mỹ đã góp phần tạo nên sức hút riêng cho Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An, khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân đáng chú ý trong hành trình khám phá phố cổ.

Về nội dung trưng bày, Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An được tổ chức khoa học, dễ tiếp cận, với các điểm nổi bật sau:

• Diện tích trưng bày: Khoảng 369 m², bố trí gọn gàng trong không gian nhà cổ.
• Số lượng hiện vật: Hơn 483 hiện vật gốc, được sưu tầm và bảo quản cẩn thận.
• Chủ đề trưng bày chính:
  • Nghệ thuật tạo hình dân gian
  • Nghệ thuật diễn xướng dân gian
  • Làng nghề truyền thống
  • Sinh hoạt dân gian
• Loại hiện vật tiêu biểu:
  • Trang phục truyền thống của cộng đồng Việt – Hoa
  • Nhạc cụ cổ như đàn bầu, trống lễ
  • Dụng cụ lao động quen thuộc như cày, cuốc, lưới đánh cá
  • Đồ dùng sinh hoạt hằng ngày như nồi, chum, bàn ghế gỗ
• Hiện vật lưu trữ bổ sung: Hơn 346 hiện vật khác, bao gồm tranh dân gian, hoành phi – câu đối khảm xà cừ và sản phẩm của các làng nghề truyền thống.
• Cách sắp xếp không gian: Các khu trưng bày được bố trí theo trình tự rõ ràng, giúp du khách dễ theo dõi từ nghệ thuật dân gian đến đời sống thường nhật.

Nhờ cách trưng bày mạch lạc và nội dung phong phú, Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An mang đến giá trị tìm hiểu và giáo dục cao, giúp du khách hiểu sâu hơn về lịch sử và văn hóa của vùng đất Hội An.

Bảo tàng tập trung giới thiệu các loại hình văn hóa dân gian phong phú, tái hiện đời sống tinh thần của người dân Hội An qua các thế hệ. Nổi bật là:

• Nghệ thuật tạo hình dân gian: Bao gồm điêu khắc, chạm gỗ, tượng thờ, tượng trang trí bằng đồng, gỗ, đất nung; tranh thủy mặc, tranh màu, hoành phi liên đối khảm trai ốc.
• Nghệ thuật diễn xướng dân gian: Các hình thức như Múa Thiên Cẩu (múa trừ tà, cầu phúc, phổ biến vào Tết Trung Thu với kỹ thuật cấu trúc riêng); Hát Bả Trạo (hát chèo thuyền của ngư dân, biểu diễn trong lễ cầu ngư với đội hình 10-16 người); và Bài Chòi (trò chơi dân gian miền Trung với thẻ bài, hát đối đáp vui nhộn).
• Làng nghề truyền thống: Giới thiệu nghề đánh bắt sông nước, buôn bán, nông nghiệp, y cổ truyền, mộc Kim Bồng, gốm Nam Diêu - Thanh Hà, và may mặc – nơi du khách có thể trải nghiệm may đo nhanh.
• Sinh hoạt dân gian: Tập trung vào trang phục truyền thống (áo dài, bà ba, trang phục cưới Hoa Kiều) và phong tục cưới hỏi với các nghi thức như bắn tin, thăm nhà, đính hôn, thỉnh kỳ, thân nghinh.

Những loại hình này không chỉ được trưng bày mà còn qua biểu diễn định kỳ, giúp du khách trải nghiệm sống động.

Để chủ động sắp xếp thời gian và chi phí khi tham quan, bạn nên nắm rõ một số thông tin cơ bản về giá vé và thời gian mở cửa của Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An như sau:

• Giá vé tham quan:
  • Du khách Việt Nam: 80.000 VND/người
  • Du khách nước ngoài: 150.000 VND/người
• Loại vé áp dụng: Vé tham quan bảo tàng thường được gộp chung với vé tham quan phố cổ Hội An, cho phép bạn vào nhiều di tích khác trong khu phố cổ.
• Thời gian mở cửa: Bảo tàng đón khách từ 7:00 đến 21:00 hằng ngày, trừ ngày 20 hằng tháng để phục vụ các hoạt động chuyên môn.
• Lưu ý khi mua vé: Du khách nên mua vé tại các quầy vé chính thức trong phố cổ để tránh mua nhầm vé không hợp lệ.

Với thời gian mở cửa linh hoạt và vé tham quan kết hợp tiện lợi, Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An rất dễ đưa vào lịch trình khám phá phố cổ, giúp chuyến đi của bạn thêm đầy đủ và trọn vẹn.

Để chuyến tham quan Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An diễn ra thuận lợi và dễ theo dõi, đặc biệt với du khách đi lần đầu, bạn có thể lưu ý các điểm sau:

• Thời gian tham quan: Nên dành khoảng 30–45 phút để tham quan toàn bộ bảo tàng. Bắt đầu từ tầng một với các hoạt động trình diễn, sau đó lên tầng hai để xem hiện vật trưng bày.
• Chuẩn bị trước khi vào tham quan: Mang theo vé tham quan phố cổ Hội An để xuất trình khi cần. Trang phục nên gọn gàng, lịch sự, tránh mặc quần short ngắn hoặc áo hai dây.
• Quy định trong bảo tàng: Không chạm tay vào hiện vật để tránh làm hư hỏng. Du khách được chụp ảnh, nhưng nên hạn chế dùng đèn flash ở những khu vực nhạy cảm.
• Kết hợp lịch trình: Có thể kết hợp tham quan bảo tàng với các điểm gần đó như Chùa Cầu, Hội quán Quảng Đông, chợ đêm Nguyễn Hoàng. Di chuyển bằng đi bộ hoặc xe đạp là lựa chọn phù hợp nhất trong phố cổ.
• Phù hợp với trẻ em: Nếu đi cùng trẻ nhỏ, đây là dịp tốt để các em tìm hiểu về văn hóa dân gian và đời sống truyền thống.

Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An không chỉ là nơi trưng bày hiện vật, mà còn là không gian giúp du khách hiểu rõ hơn về đời sống, tập quán và tinh thần của cư dân phố Hội qua nhiều thế hệ. Trong khuôn viên một ngôi nhà cổ, từng gian phòng, từng chi tiết nhỏ đều góp phần tái hiện bức tranh văn hóa dân gian gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Hội An – một di sản đã được gìn giữ bằng sự trân trọng và ý thức bảo tồn lâu dài. Để khám phá trọn vẹn giá trị của phố cổ Hội An, bạn nên lựa chọn tour du lịch Hội An trọn gói, trong đó Bảo tàng Văn hóa Dân gian là một điểm dừng quan trọng cùng Chùa Cầu, các hội quán, nhà cổ và sông Hoài. Tour trọn gói giúp bạn di chuyển thuận tiện, có hướng dẫn viên thuyết minh rõ ràng và sắp xếp lịch trình hợp lý, phù hợp cho cả gia đình, nhóm bạn hay du khách đi lần đầu. Đây là cách đơn giản và hiệu quả để chuyến đi Hội An trở nên đầy đủ, nhẹ nhàng và giàu trải nghiệm văn hóa.