Khám phá Hội quán Triều Châu: Vẻ đẹp kiến trúc nghệ thuật hơn 170 năm tuổi ở Hội An

Để thuận tiện cho việc tham quan và lên lịch trình khám phá phố cổ, vị trí của Hội quán Triều Châu là thông tin du khách nên nắm rõ. Cụ thể:

• Tên gọi: Hội quán Triều Châu (còn được biết đến với tên Chùa Ông Bổn hoặc Chùa Âm Bổn)
• Địa chỉ: 157 Nguyễn Duy Hiệu, phường Cẩm Châu, TP. Hội An
• Khoảng cách: nằm ở rìa khu phố cổ, cách Chùa Cầu khoảng 750m, thuận tiện đi bộ từ đường Trần Phú qua Miếu Quan Công
• Di chuyển từ Đà Nẵng: theo trục Ngũ Hành Sơn – Nguyễn Tất Thành – Lý Thường Kiệt – Nguyễn Duy Hiệu, thời gian khoảng 30–45 phút bằng ô tô hoặc xe máy

Hội quán thuộc khu đô thị cổ Hội An – Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO công nhận từ năm 1999, vì vậy thường được kết hợp tham quan cùng Hội quán Phúc Kiến, Hội quán Quảng Đông hoặc Nhà cổ Tấn Ký. Khi tra cứu bằng Google Maps, du khách nên lưu ý hội quán nằm trong một con ngõ nhỏ, có thể hỏi người dân địa phương để đến đúng lối vào. Với vị trí giàu giá trị lịch sử và không gian kiến trúc đặc trưng, đây cũng là điểm dừng chân phù hợp cho những ai muốn tìm hiểu văn hóa người Hoa giữa lòng phố cổ Hội An.

Hội quán Triều Châu Hội An là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa giữa cộng đồng người Hoa Triều Châu và kiến trúc địa phương. Được xây dựng theo phong cách "nội công ngoại quốc" một kiểu kiến trúc cổ điển Trung Quốc với hình vuông bên trong (hình chữ "công") và hình chữ quốc bên ngoài – hội quán mang vẻ ngoài khiêm tốn nhưng nội thất vô cùng cầu kỳ và tinh tế.

Toàn bộ công trình bao gồm bốn khu vực chính: cổng tam quan, tiền điện (làm từ đá và gỗ), chính điện và khu vực tiếp khách. Mái ngói cong vút đặc trưng phong cách Trung Hoa, kết hợp với các cột trụ đỏ nổi bật và biển tên chữ Hán, tạo nên sự uy nghi ngay từ mặt tiền. Các bức tường lớn được chạm trổ tinh xảo với họa tiết quen thuộc như cá chép hóa rồng, tứ linh (long, lân, quy, phượng), hồ điệp và sư tử hí cầu, tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và trường tồn.

Giá trị nghệ thuật của hội quán nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa gỗ, đá và các yếu tố trang trí, tạo nên không gian trang nghiêm nhưng đầy sức sống. Đây không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là bảo tàng sống về lịch sử thương mại Hội An thế kỷ 19, khi cộng đồng người Hoa di cư đến đây để buôn bán và định cư. So với các hội quán khác như Hội quán Quảng Đông hay Phúc Kiến, Hội quán Triều Châu nổi bật hơn nhờ sự tinh tế trong chi tiết, thu hút hàng nghìn du khách mỗi năm đến chiêm ngưỡng và nghiên cứu.

Một trong những điểm nhấn nghệ thuật nổi bật nhất của Hội quán Triều Châu chính là nghệ thuật chạm khắc gỗ tinh xảo, được thực hiện bởi các nghệ nhân người Hoa. Bộ khung gỗ chính điện được chạm trổ công phu với các họa tiết rồng phượng, cá chép hóa long, bướm bay lượn và sư tử hí tiền, tượng trưng cho sức mạnh, sự biến đổi và may mắn. Các cột trụ gỗ lớn ở tiền điện và chính điện được khắc theo các truyền thuyết dân gian, với đường nét mượt mà, sống động như kể chuyện qua từng nét chạm.

Bên cạnh đó, trang trí gốm sứ cũng góp phần làm nên vẻ đẹp lộng lẫy của hội quán. Các mảng tường và mái ngói được đắp nổi bằng gốm sứ màu sắc rực rỡ, miêu tả cảnh vật thiên nhiên, nhân vật lịch sử và thần thoại Trung Hoa. Những bức phù điêu gốm sứ không chỉ bền vững theo thời gian mà còn mang ý nghĩa phong thủy, giúp hội quán giữ được sự hài hòa âm dương. Kỹ thuật chạm khắc và trang trí này đòi hỏi sự khéo léo cao, phản ánh trình độ thủ công bậc thầy của cộng đồng Triều Châu, và đã được bảo tồn qua nhiều lần tu sửa, giữ nguyên giá trị hơn 170 năm qua.

Không gian thờ tự tại Hội quán Triều Châu Hội An được tổ chức chặt chẽ, thể hiện rõ đặc trưng tín ngưỡng và đời sống tinh thần của cộng đồng người Hoa Triều Châu. Cụ thể, bố cục và ý nghĩa được thể hiện qua các yếu tố sau:

• Bố cục không gian: hội quán gồm ba gian chính là tiền điện – chính điện – hậu điện, sắp xếp theo trục truyền thống, tạo sự tôn nghiêm và liền mạch trong sinh hoạt tín ngưỡng.
• Chính điện: là khu vực thờ tự quan trọng nhất, đặt khám thờ lớn chạm khắc tinh xảo, thờ Phục Ba tướng quân Mã Viện – vị thần được tin là bảo hộ biển cả, giúp chế ngự sóng gió và mang lại bình an cho các chuyến hải trình.
• Trang trí thờ tự: hệ thống hoành phi, liễn đối sơn son thếp vàng treo dọc các gian điện, góp phần làm nổi bật không khí trang nghiêm và giá trị mỹ thuật truyền thống.
• Ý nghĩa cộng đồng: đối với người Hoa Triều Châu, hội quán không chỉ là nơi thờ cúng mà còn là trung tâm sinh hoạt tinh thần, nơi cầu nguyện cho kinh doanh thuận lợi và cuộc sống an lành.
• Giá trị lịch sử – văn hóa: được xây dựng bởi cộng đồng Minh Hương chạy nạn từ triều Thanh, hội quán mang vai trò gìn giữ ký ức quê hương và bản sắc văn hóa.
• Hoạt động lễ hội tiêu biểu: nổi bật là Tết Nguyên Tiêu (16 tháng Giêng âm lịch) với các nghi thức rước đèn lồng, cúng tổ tiên và biểu diễn nghệ thuật dân gian, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa phố Hội.

Ngày nay, du khách khi tham quan Hội quán Triều Châu có thể trực tiếp quan sát và tham gia các hoạt động thờ tự, từ đó hiểu rõ hơn về tín ngưỡng Á Đông cũng như vai trò của hội quán trong cấu trúc văn hóa Hội An.

Để tham quan Hội quán Triều Châu, bạn cần mua vé tham quan phố cổ Hội An chung, với giá vé như sau (cập nhật năm 2026):

• Du khách Việt Nam: 80.000 VNĐ/người.
• Du khách nước ngoài: 150.000 VNĐ/người.

Vé này cho phép bạn thăm quan 5 địa điểm bất kỳ trong khu phố cổ, bao gồm hội quán, nên rất tiết kiệm và tiện lợi. Bạn có thể mua vé tại các quầy vé quanh phố cổ hoặc qua ứng dụng du lịch Hội An.

Giờ mở cửa: Từ 7:00 sáng đến 17:00 chiều hàng ngày. Hội quán mở cửa quanh năm, trừ một số ngày lễ lớn có thể có giờ đặc biệt.

Thời điểm tham quan lý tưởng nhất là vào buổi sáng sớm (từ 8:00) để tránh đám đông và tận hưởng không khí yên bình, hoặc vào dịp Tết Nguyên Tiêu (tháng 1-2 âm lịch) để chứng kiến lễ hội đèn lồng rực rỡ và các nghi thức truyền thống. Mùa xuân và thu (tháng 3-5 hoặc 9-11) là thời tiết đẹp nhất ở Hội An, với nắng nhẹ và ít mưa, giúp bạn thoải mái khám phá.

Để có trải nghiệm tham quan Hội quán Triều Châu Hội An trọn vẹn, hãy lưu ý một số kinh nghiệm thực tế sau:

• Ăn mặc và hành vi: Vì là nơi thờ tự, hãy mặc trang phục lịch sự, tránh quần short ngắn hoặc áo hở vai. Không nói to, chạy nhảy hoặc chạm vào các hiện vật để tôn trọng không gian linh thiêng.
• Di chuyển và kết hợp: Đi bộ từ Chùa Cầu để ngắm cảnh phố cổ, hoặc thuê xe đạp (khoảng 30.000 VNĐ/ngày) để khám phá. Kết hợp với các địa điểm gần như Hội quán Quảng Đông (176 Trần Phú) hoặc Nhà cổ Phùng Hưng để tiết kiệm thời gian.
• Chụp ảnh và học hỏi: Hội quán là thiên đường cho nhiếp ảnh gia với các góc máy đẹp từ cổng tam quan đến chính điện. Hãy thuê hướng dẫn viên địa phương (khoảng 200.000 VNĐ/nhóm) để nghe kể chuyện lịch sử chi tiết.
• Lưu ý khác: Mang theo nước uống, kem chống nắng và tải app bản đồ Hội An để dễ định vị. Sau khi tham quan, bạn có thể thưởng thức cao lầu hoặc mì Quảng tại các quán gần đó để hoàn thiện chuyến đi.

Với lịch sử hình thành hơn 170 năm, Hội quán Triều Châu không chỉ là một công trình kiến trúc tiêu biểu của cộng đồng người Hoa tại Hội An, mà còn là tư liệu sống phản ánh quá trình giao thoa văn hóa, tín ngưỡng và nghệ thuật của thương cảng quốc tế một thời. Những giá trị được bảo tồn từ kết cấu không gian, nghệ thuật chạm khắc đến sinh hoạt thờ tự đã giúp hội quán giữ vững vai trò quan trọng trong quần thể di sản phố cổ. Việc tham quan Hội quán Triều Châu vì thế không đơn thuần là dừng chân tại một điểm đến, mà là cơ hội để nhìn sâu hơn vào chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa đã làm nên diện mạo bền vững của Hội An hôm nay.