Lễ hội đèn lồng Hội An: Nơi lưu giữ linh hồn di sản phố cổ

Nghề làm đèn lồng tại Hội An xuất hiện từ cuối thế kỷ 16, khi cộng đồng người Hoa di cư đến đây mang theo truyền thống treo đèn lồng trước nhà cửa, cửa hàng để cầu may mắn và xua đuổi tà ma. Ban đầu, đèn lồng được sử dụng trong các dịp lễ Tết, đặc biệt là Tết Trung Thu và ngày rằm hàng tháng theo truyền thống Phật giáo – thời điểm ánh trăng tròn sáng nhất, tượng trưng cho sự viên mãn, đoàn viên.

Đến năm 1988, chính quyền địa phương chính thức tổ chức Lễ hội đèn lồng Hội An vào các đêm rằm (ngày 14 âm lịch) để bảo tồn nghề thủ công truyền thống và thu hút du lịch. Sự kiện càng trở nên nổi bật sau khi Phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1999. Từ đó, lễ hội không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn trở thành biểu tượng du lịch, giúp nghề làm đèn lồng, nghề thủ công tinh xảo được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, đèn lồng Hội An không chỉ là vật trang trí mà còn mang ý nghĩa tâm linh: mỗi chiếc đèn là lời cầu nguyện cho bình an, hạnh phúc và thịnh vượng.

Lễ hội đèn lồng Hội An được tổ chức vào đêm 14 âm lịch mỗi tháng, thời điểm trăng tròn và ánh sáng tự nhiên làm nổi bật không gian phố cổ. Khi điện đường được giảm bớt, ánh đèn lồng trở thành điểm nhấn chính, tạo nên khung cảnh đặc trưng bên dòng sông Hoài.

Hoạt động thường bắt đầu từ khoảng 18h và kéo dài đến muộn. Vào các dịp như rằm tháng 8 (Tết Trung Thu), lễ Phật Đản hay Vu Lan, quy mô chương trình có thể mở rộng với thêm nhiều hoạt động văn hóa và biểu diễn. Do phụ thuộc vào lịch âm, thời gian cụ thể mỗi tháng có thể chênh lệch đôi chút theo dương lịch. Du khách nên xem trước lịch âm để sắp xếp kế hoạch phù hợp.

Khi đêm buông xuống, phố cổ Hội An bước vào khoảnh khắc chuyển mình đầy trang trọng và giàu cảm xúc. Không gian đô thị hiện đại lùi lại phía sau, nhường chỗ cho ánh sáng truyền thống và các hoạt động văn hoá, tạo nên một bức tranh đêm vừa lãng mạn vừa đậm chiều sâu di sản.

• Tắt đèn điện – thắp đèn lồng: Toàn bộ khu vực phố cổ tắt đèn điện, chỉ để lại ánh sáng từ hàng nghìn chiếc đèn lồng đủ hình dáng, màu sắc.
• Thả đèn hoa đăng trên sông Hoài: Du khách mua đèn hoa đăng (giá khoảng 10.000 – 20.000 VNĐ/chiếc) để thả xuống sông, gửi gắm lời cầu nguyện. Hàng ngàn chiếc đèn trôi nổi tạo nên một “dòng sông ánh sáng” huyền ảo.
• Biểu diễn nghệ thuật đường phố: Hát bả trạo, múa lân sư rồng, nhạc dân gian, biểu diễn áo dài truyền thống.
• Chợ đêm và ẩm thực: Các gian hàng bán đồ lưu niệm, đèn lồng thủ công, cùng các món ăn đặc sản như cao lầu, bánh mì Phượng, chè bắp, mì Quảng.

Tham gia Lễ hội đèn lồng Hội An không chỉ là dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp lung linh của phố cổ về đêm, mà còn là hành trình trải nghiệm những hoạt động giàu giá trị văn hoá, gắn liền với đời sống tinh thần và nhịp sinh hoạt truyền thống của người dân địa phương.

• Thả đèn hoa đăng trên sông Hoài: Đây là hoạt động đặc trưng nhất, mang ý nghĩa tâm linh và tạo nên những bức ảnh “triệu like”.
• Đi thuyền ngắm đèn lồng: Thuê thuyền nhỏ (khoảng 150.000 – 300.000 VNĐ/thuyền) để lênh đênh trên sông, ngắm toàn cảnh phố cổ từ xa.
• Chụp ảnh check-in: Mọi góc phố đều đẹp lung linh, đặc biệt khi mặc áo dài hoặc cầm đèn lồng.
• Mua đèn lồng thủ công làm quà: Đèn lồng Hội An có nhiều kích cỡ, chất liệu (tre, vải lụa, lụa tơ tằm), giá từ 50.000 VNĐ trở lên.
• Thưởng thức ẩm thực đêm: Thử các món ăn đường phố trong không khí lãng mạn.

Mỗi trải nghiệm tại Lễ hội đèn lồng Hội An đều góp phần tạo nên một bức tranh đêm vừa rực rỡ vừa sâu lắng, nơi du khách không chỉ tham quan mà còn thực sự cảm nhận được nhịp sống, tinh thần và vẻ đẹp bền vững của di sản phố cổ.

Để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp lung linh của Lễ hội đèn lồng Hội An, việc lựa chọn địa điểm ngắm đèn phù hợp sẽ giúp bạn có những khoảnh khắc đáng nhớ và những góc nhìn ấn tượng nhất về phố cổ khi đêm xuống. Dưới đây là những vị trí được xem là đẹp và đặc trưng nhất để chiêm ngưỡng ánh đèn lồng rực rỡ giữa không gian di sản.

• Sông Hoài (khu vực bờ sông gần chợ đêm): Nơi lý tưởng để ngắm dòng đèn hoa đăng trôi và toàn cảnh phố cổ phản chiếu.
• Cầu Nhật Bản (Cầu Chùa Nhật): Biểu tượng của Hội An, ban đêm được bao quanh bởi đèn lồng đỏ rực rỡ, rất đông du khách chụp ảnh.
• Cầu An Hội: Gần sông, ít đông đúc hơn, view đẹp để ngắm toàn cảnh.
• Phố Nguyễn Thái Học, Trần Phú, Lê Lợi: Các con phố chính với hàng trăm đèn lồng treo cao, tạo không gian thơ mộng.
• Chợ đêm Hội An: Kết hợp mua sắm và ngắm đèn.

Lễ hội đèn lồng Hội An là dịp để phố cổ vận hành theo một nhịp điệu khác so với thường ngày. Khi ánh sáng điện được tiết giảm, không gian trở nên dịu hơn, nhường chỗ cho sắc màu của hàng nghìn chiếc đèn lồng treo cao trước hiên nhà, dọc các tuyến phố và ven sông Hoài. Ánh đèn lồng không chỉ mang ý nghĩa trang trí. Đó còn là biểu tượng của ký ức đô thị, của nghề thủ công truyền thống và của thói quen sinh hoạt đã duy trì qua nhiều thế hệ. Người dân tham gia lễ hội bằng nhiều cách: treo đèn trước cửa, thả hoa đăng, tổ chức các hoạt động văn nghệ dân gian. Tất cả góp phần duy trì một không gian văn hóa cộng đồng bền vững, nơi truyền thống vẫn hiện diện trong đời sống đương đại.