Sự đa dạng thực vật ở Vườn Thực Vật Phong Nha: Điều gì khiến du khách bất ngờ?

Vườn Thực Vật Phong Nha (hay Phong Nha Botanic Garden) nằm tại km 9 đường 20 Quyết Thắng, xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình. Cách trung tâm du lịch Phong Nha khoảng 10-12 km, khu vườn có diện tích 41,82 ha và được ví như hình ảnh thu nhỏ của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Nơi đây kết hợp hai hình thức bảo tồn:

• In-situ (bảo tồn tại chỗ): Giữ nguyên hệ sinh thái rừng nguyên sinh.
• Ex-situ (bảo tồn chuyển chỗ): Sưu tầm, ươm giống và nhân giống các loài quý hiếm từ khắp nơi.

Khu vườn chính thức khai thác du lịch sinh thái từ năm 2015, với hơn 4 km các đường mòn trekking xuyên rừng. Mở cửa từ 7:00 sáng đến 17:00 chiều hàng ngày, đây là điểm đến lý tưởng cho cả gia đình, nhóm bạn trẻ và những ai yêu thiên nhiên. Vé tham quan dao động 80.000 - 120.000 VNĐ/người lớn tùy lộ trình, rất hợp lý so với giá trị trải nghiệm.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật Phong Nha – Kẻ Bàng, Vườn Thực Vật Phong Nha hiện ghi nhận 513 loài thực vật mạch, thuộc 327 chi, 122 họ và 4 ngành thực vật. Khu vực này còn sở hữu 14 dạng sống khác nhau, phản ánh rõ nét sự phong phú của hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi đặc trưng.

Phân loại theo giá trị sử dụng:

• 251 loài dược liệu, bao gồm nhiều cây thuốc quý như Stephania glabra, Jasminum subtriplinerve
• 163 loài gỗ quý, tiêu biểu như lim xanh (Erythrophleum fordii), gụ lau (Dalbergia oliveri), bách xanh đá (Calocedrus macrolepis)
• 54 loài cây ăn được
• 8–68 loài cây cảnh quan (tùy theo cách phân loại chi tiết)

Đáng chú ý, hệ thực vật tại đây có giá trị bảo tồn cao với:

• 16 loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam (2007)
• 24 loài thuộc Nhóm IIA theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP
• 82 loài có tên trong Danh sách Đỏ IUCN (2020)

So với tổng thể gần 2.957 loài thực vật bậc cao của toàn Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, khu vườn thực vật này được xem như một “phiên bản thu nhỏ”, nơi hội tụ tinh hoa đa dạng sinh học trong không gian dễ tiếp cận và thuận tiện khám phá. Chính sự phong phú và giá trị bảo tồn cao đã khiến Vườn Thực Vật Phong Nha trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thiên nhiên và nghiên cứu sinh học.

Một trong những điểm gây ấn tượng mạnh tại Vườn Thực Vật Phong Nha chính là sự hiện diện của những cây cổ thụ khổng lồ – minh chứng sống động cho hệ sinh thái rừng nguyên sinh lâu đời.

• Cây Sao Việt Nam trăm tuổi (Hopea sp.): Có chu vi thân lớn đến mức hơn ba người ôm, thuộc nhóm gỗ quý hiếm và mới được xác định danh pháp khoa học. Cây đứng sừng sững giữa rừng như một “chứng nhân lịch sử” của thiên nhiên.
• Cây Gùa cổ thụ (Alangium chinense): Với chu vi gần 3 mét, đây là một trong những cá thể thực vật có giá trị sinh thái cao, góp phần bảo tồn nguồn gen quý hiếm.
• Các loài gỗ quý như lim xanh, huỳnh, gụ lau: Nhiều cây có đường kính thân lên đến 3 mét, sinh trưởng tự nhiên từ trước năm 1970, tạo nên quần thể rừng già đặc trưng.

Bên cạnh đó, khu vườn còn sở hữu hệ thực vật phong phú với lan rừng, cây dược liệu bản địa và các loài tái sinh mạnh như Tarrietia javanica, Sindora tonkinensis. Điều đặc biệt là chỉ với một hành trình đi bộ nhẹ nhàng, du khách đã có thể bắt gặp hàng chục loài thực vật quý hiếm – trải nghiệm hiếm thấy tại nhiều vườn thực vật khác.

Được quy hoạch khoa học, Vườn Thực Vật Phong Nha sở hữu 9 điểm tham quan chính, phù hợp cho các hành trình trekking nhẹ từ 2,5 – 5 km, mang đến trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên nhưng không quá thử thách.

• Nhà trưng bày mẫu vật: Lưu giữ hơn 181 mẫu thực vật và động vật, đặc biệt có hóa thạch san hô 4 tia và huệ biển với niên đại hơn 400 triệu năm.
• Vườn ươm cây giống: Nơi bảo tồn và nhân giống hơn 120 loài cây bản địa; du khách có thể tham gia trồng cây lưu niệm (khoảng 100.000 VNĐ/cây).
• Thác Gió: Thác nước cao trên 30 m, đổ xuống giữa vách đá, tạo nên khung cảnh hùng vĩ và là điểm chụp ảnh ấn tượng.
• Hồ Vàng Anh & suối Vàng Anh: Nguồn nước trong xanh, mát lạnh, thích hợp nghỉ chân và trải nghiệm tắm suối giữa rừng.
• Đường mòn diễn giải: Cung đường kết hợp tham quan và tìm hiểu, nơi du khách được nghe giới thiệu chi tiết về từng loài thực vật đặc trưng.
• Khu phục hồi động vật: Quan sát các loài động vật hoang dã như voọc, khỉ, chim công, một trong những loài chim có vẻ đẹp nổi bật.

Toàn bộ hành trình dài nhất chỉ mất khoảng 2–3 giờ, nhưng mang lại cảm giác như đang lạc bước giữa rừng nguyên sinh thực thụ.

Để chuyến khám phá Vườn Thực Vật Phong Nha diễn ra thuận lợi và trọn vẹn, việc lựa chọn thời điểm và chuẩn bị kỹ lưỡng là yếu tố rất quan trọng.

• Thời gian lý tưởng: Từ tháng 12 đến tháng 8, thời tiết khô ráo, thuận tiện cho trekking. Nên hạn chế đi vào tháng 9–11 do mưa nhiều, đường rừng dễ trơn trượt.
• Chuẩn bị cần thiết:
  • Giày trekking chống trơn, quần dài, áo thoáng mát
  • Nước uống khoảng 1,5 lít/người, kem chống côn trùng, túi chống nước
• Mẹo tham quan:
  • Nên đi vào 7–8h sáng để tránh nắng và tăng cơ hội quan sát động vật
  • Có thể kết hợp tham quan Động Phong Nha hoặc Thác Gió để tối ưu lịch trình trong ngày

Chuẩn bị tốt không chỉ giúp hành trình an toàn mà còn giúp bạn tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp thiên nhiên và giá trị sinh thái đặc sắc của Vườn Thực Vật Phong Nha.

Mỗi lần bước chân vào Vườn Thực Vật Phong Nha, nghe tiếng lá xào xạc dưới chân, ngước nhìn bóng cây cổ thụ tỏa rợp cả một khoảng trời, lòng người tự nhiên nhẹ nhõm, như bỏ lại sau lưng mọi lo toan. Thiên nhiên nơi đây thật bình yên, giản dị mà sâu lắng. Nếu bạn muốn đến để ngắm nhìn sự phong phú của hệ sinh thái rừng, trải nghiệm cái mát lành của rừng xanh, có thể tham khảo các tour Vườn Thực Vật Phong Nha của Sovaba Travel hoặc liên hệ qua hotline 0934.733.223 để được tư vấn tận tình nhé!