Cây Chò ngàn năm Cúc Phương cao bao nhiêu mét? Khám phá cây cổ thụ lớn nhất Việt Nam

Cây Chò ngàn năm Cúc Phương thuộc loài Chò chỉ (tên khoa học: Parashorea chinensis), một loại cây gỗ lớn thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae). Đây là loài cây bản địa của rừng nhiệt đới thấp ở Việt Nam và một số nước Đông Nam Á, được ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam do tình trạng đe dọa tuyệt chủng từ khai thác gỗ quá mức và mất môi trường sống.

Tại Vườn Quốc gia Cúc Phương – khu rừng nguyên sinh đầu tiên của Việt Nam được thành lập năm 1962 – cây Chò này nổi bật như một "linh hồn" của đại ngàn. Không chỉ là cây cổ thụ, nó còn đại diện cho hệ sinh thái đa dạng với hàng trăm loài động thực vật quý hiếm, từ voọc chà vá chân đen đến các loài lan rừng hiếm gặp. Nếu bạn đang tìm hiểu về cây cổ thụ lớn nhất Việt Nam, thì cây Chò ngàn năm chính là "ông hoàng" không thể bỏ qua.

Cây Chò ngàn năm thuộc loài Terminalia myriocarpa (Chò chỉ hoặc Chò xanh). Đây là loài cây gỗ lớn điển hình của rừng nhiệt đới gió mùa, thường mọc ở độ cao trung bình trong các khu rừng nguyên sinh trên đá vôi như Cúc Phương.

Đặc điểm nhận dạng:

• Thân cây thẳng, chắc chắn, bề mặt phủ đầy rêu phong và dây leo theo năm tháng.
• Tán lá rộng, tạo bóng mát lớn cho hệ sinh thái xung quanh.
• Hạt và quả là nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loài động vật rừng.

Cây không chỉ là “người khổng lồ” về kích thước mà còn là chứng nhân sống của lịch sử rừng già, tồn tại qua hàng thế kỷ biến đổi khí hậu và tác động của con người.

Hành trình của cây Chò ngàn năm Cúc Phương gắn bó chặt chẽ với lịch sử dân tộc. Nảy mầm vào khoảng thế kỷ 11 – thời kỳ hưng thịnh của nhà Lý – cây đã "chứng kiến" sự ra đời của các triều đại Trần, Lê, chứng kiến những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và sự hình thành của rừng nguyên sinh Cúc Phương như một khu bảo tồn chiến lược trong kháng chiến chống Mỹ.

Đến thế kỷ 20, cây trở thành biểu tượng của Vườn Quốc gia Cúc Phương, được du khách và nhà khoa học quốc tế chiêm ngưỡng. Tuy nhiên, từ năm 2017, dấu hiệu suy tàn xuất hiện: cành khô mục, vỏ bong tróc do lão hóa tự nhiên, mối mọt tấn công và tác động từ du khách (như khắc tên lên thân). Đến năm 2018, cây chính thức chết khô, nhưng quá trình "ra đi" kéo dài đến 2023, để lại thân cây rỗng ruột nhưng vẫn hiên ngang giữa rừng.

Hành trình đến thăm Cây Chò ngàn năm giờ đây là một cuộc hành hương về quá khứ, để chiêm ngưỡng một chứng nhân lịch sử bi tráng và uy nghiêm.

Thời điểm lý tưởng

• Mùa khô (Tháng 12 đến Tháng 5 năm sau): Là thời điểm tốt nhất. Thời tiết mát mẻ, khô ráo, đường đi không trơn trượt, rất thuận lợi cho việc đi bộ xuyên rừng (trekking).
• Trải nghiệm đặc biệt: Đừng bỏ lỡ mùa bướm (cuối tháng 4 – tháng 5) khi hàng triệu cánh bướm rợp trời, biến Cúc Phương thành một xứ sở cổ tích.

Hành trình trekking đến cây Chò

• Lộ trình: Tuyến trekking phổ biến nhất bắt đầu từ khu trung tâm (khu Bống). Đây là một vòng tròn dài khoảng 6 - 7 km, mất khoảng 3 giờ để hoàn thành.
• Độ khó: Dễ đến trung bình, phù hợp với đa số du khách có sức khỏe tốt.
• Điểm nhấn trên đường: Ngoài cây Chò, bạn còn được chiêm ngưỡng dây leo Bàm Bàm khổng lồ và khám phá vẻ đẹp của Động Sơn Cung.

Cây Chò ngàn năm Cúc Phương, với chiều cao kỷ lục 45 - 50 mét, đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử kéo dài một thiên niên kỷ vào khoảng năm 2018. Dù nay chỉ còn là bộ xương khổng lồ, rỗng ruột nhưng vẫn đứng sừng sững, hiên ngang, cây Chò không chỉ là một chứng nhân bi tráng về sức mạnh vĩ đại của thiên nhiên, mà còn là một đài tưởng niệm sống. Hình ảnh đó là lời cảnh báo sâu sắc và mạnh mẽ nhất về sự mong manh của di sản, thôi thúc mỗi du khách phải nâng cao ý thức bảo tồn, để huyền thoại Chò Chỉ mãi mãi là nguồn cảm hứng bất diệt của rừng già Cúc Phương.