Động Thiên Hương Ninh Bình: Khám phá vẻ đẹp kỳ thú giữa non nước Tràng An

Động Thiên Hương nằm ở lưng chừng núi Đồng Võ (hay Đồng Vỡ), thuộc khu vực Ninh Hải, nay thuộc phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Hang nằm trên tuyến đường từ bến Thánh (bến Sính) đến đền Thái Vi, trong không gian danh thắng Tam Cốc – Bích Động. Cửa động ở độ cao khoảng 15 m so với mặt đất, nép giữa những dãy núi đá vôi đặc trưng của vùng Tràng An. Từ bến thuyền Tam Cốc, du khách có thể kết hợp hành trình đường thủy với một đoạn đi bộ để đến hang.

Không chỉ có cảnh quan đặc trưng của vùng núi đá vôi, khu vực quanh Động Thiên Hương còn gắn với hành cung Vũ Lâm của nhà Trần, nơi từng được sử dụng trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông. Vì thế, một chuyến ghé thăm nơi đây cũng là cách để nhìn Tràng An từ cả hai phía: một vùng non nước đẹp mắt và một vùng đất lưu dấu lịch sử.

Từ Hà Nội, hành trình về Ninh Bình khá thuận tiện. Du khách có thể chọn limousine, xe khách, tàu hỏa hoặc tự lái xe; quãng đường khoảng 90–100 km, thường mất khoảng 1,5–2 giờ. Đến trung tâm Ninh Bình, tiếp tục di chuyển khoảng 7 km về phía Tây Nam để đến khu vực Tam Cốc – Bích Động. Xe máy, taxi hoặc các phương tiện trung chuyển đều là những lựa chọn phù hợp, tùy theo lịch trình của bạn.

Nếu chọn khám phá Tam Cốc bằng thuyền, hành trình đến Động Thiên Hương cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Sau khi thuyền cập bến Thánh, chỉ cần đi bộ khoảng 50 m men theo chân núi, rồi leo khoảng 30 bậc đá để lên cửa động. Động nằm ở độ cao khoảng 15 m so với mặt đất và có hai lối lên ở hai bên.

Một lựa chọn khác là đi bộ từ bến thuyền Tam Cốc đến đền Thái Vi, quãng đường khoảng 2 km, rồi ghé Động Thiên Hương trên đường. Cách kết hợp này khá thuận tiện nếu bạn muốn thong thả khám phá thêm cảnh sắc và những điểm đến gắn với vùng đất Hoa Lư trong cùng một buổi.

Không giống những hang động thường gợi cảm giác tối và sâu, Động Thiên Hương mở ra một không gian cao, rộng và đầy ánh sáng. Hang khô, dài khoảng 40 m, rộng 20 m, cao gần 60 m, với vòm đá cong như một mái vòm tự nhiên khổng lồ. Điểm khiến du khách nhớ đến Thiên Hương có lẽ nằm ở giếng trời trên đỉnh động. Một khoảng mở rộng khoảng 6 m đưa ánh sáng và màu trời xuống tận nền đá. Đứng bên trong, chỉ cần ngước lên là có thể thấy bầu trời xanh, những đám mây trôi qua miệng động – một khung cảnh lý giải cho tên gọi dân gian “Động Trời”.

Theo từng thời điểm trong ngày, nắng rọi xuống động ở những góc khác nhau, lúc chạm vào vách đá, lúc rơi xuống khu vực điện thờ, khiến không gian liên tục thay đổi. Gió tự nhiên luồn qua cửa động giữ nơi đây mát mẻ, thoáng đãng; phía sau còn có lối dẫn lên cao dành cho những ai muốn kết hợp tham quan với một đoạn leo núi nhẹ. Và nếu may mắn đến vào những ngày trời đẹp, đứng trong lòng động còn có thể cảm nhận hương đồng nội từ những cánh đồng xung quanh.

Trong Động Thiên Hương có điện thờ Linh Từ Quốc Mẫu Trần Thị Dung, người phụ nữ gắn với giai đoạn chuyển giao từ nhà Lý sang nhà Trần. Bà là nguyên phi của vua Lý Huệ Tông, sau này kết duyên với Thái sư Trần Thủ Độ và có vai trò quan trọng trong những năm đầu của triều Trần.

Theo sử liệu và câu chuyện được người dân địa phương truyền lại, khi nhà Trần về vùng Vũ Lâm, Trần Thị Dung đã truyền nghề thêu ren cho người dân làng Văn Lâm. Nghề này được duy trì qua nhiều thế hệ và trở thành một nét riêng của vùng Ninh Hải. Bà được vua Trần Thái Tông phong hiệu Linh Từ Quốc Mẫu.

Điện thờ nằm trong lòng động, được xây theo lối kiến trúc truyền thống, với những mảng chạm khắc rồng, phượng khá tinh xảo. Phía trước ban thờ có bốn chữ “Quốc sắc thiên hương”. Người dân quanh vùng vẫn đến thắp hương, nhất là vào những dịp lễ và ngày đầu năm. Bởi vậy, ghé Động Thiên Hương không chỉ là một chuyến tham quan hang động. Nơi đây còn gợi lại câu chuyện về một người phụ nữ trong lịch sử nhà Trần và nghề thêu ren đã được truyền lại ở vùng đất này.

Để chuyến đi Động Thiên Hương thuận tiện hơn, bạn có thể dành khoảng nửa ngày cho cung đường Tam Cốc – Động Thiên Hương – đền Thái Vi. Lịch trình không quá gấp, vừa đủ thời gian ngắm cảnh và nghỉ chân.

Giá vé tham khảo: Vé tuyến Tam Cốc – Bích Động, gồm thuyền và tham quan thắng cảnh, hiện khoảng 250.000 đồng/người lớn và 120.000 đồng/trẻ em theo chiều cao quy định. Trẻ dưới 1 m được miễn phí. 

Lịch trình gợi ý: Tam Cốc- đi thuyền trên sông Ngô Đồng - bến Thánh - Động Thiên Hương - đền Thái Vi - quay lại hoặc tiếp tục tham quan Bích Động.

Một vài lưu ý nên nhớ:

• Nên mang giày thể thao hoặc sandal có độ bám tốt vì có đoạn leo bậc đá.

• Chuẩn bị nước uống, mũ và kem chống nắng, nhất là vào những ngày nắng.

• Đây là không gian có điện thờ nên nên ăn mặc lịch sự, giữ yên tĩnh và không xả rác.

• Nếu đi vào cuối tuần hoặc mùa cao điểm, nên bắt đầu hành trình sớm để có không gian thoải mái hơn.

Động Thiên Hương nằm trên cung đường khám phá Tam Cốc – Bích Động, vì vậy bạn hoàn toàn có thể kết hợp điểm đến này trong cùng một hành trình thay vì dành riêng một chuyến đi. Từ dòng Ngô Đồng, những dãy núi đá vôi đến Động Thiên Hương và đền Thái Vi, mỗi điểm dừng mang đến một lát cắt khác của vùng đất Ninh Bình. Nếu muốn chuyến đi gọn lịch trình, chủ động thời gian và không phải tự sắp xếp từng chặng, bạn có thể lựa chọn tour Tam Cốc – Bích Động trọn gói cùng Sovaba Travel. Lịch trình được sắp xếp thuận tiện, kết hợp tham quan các điểm nổi bật và trải nghiệm cảnh sắc đặc trưng của Ninh Bình.